پایان‌نامه

تهذیب و تزکیه در قرآن

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

مفهوم کلّی تهذیب و تزکیه عبارت از تطهیر و پاکسازی نفس از اخلاق ناپسند و صفات رذیله، و آراستن آن به فضایل می باشد. تهذیب و تزکیه به عنوان یکی از واجبات، موجب رستگاری انسان و بالا رفتن انگیزه برای اکتساب اخلاق الهی است، که بدون تزکیه امکان ندارد. مهم تر از همه، توجّه به هدف اساسی بعثت انبیای الهی، اهمّیت و جایگاه تهذیب و تزکیه در قرآن را مشخص می کند. در این راستا، روش فلسفی و عقلی که ویژگی آن تکیه بر اعتدال میان قوای چهارگانه نفس می باشد، و همچنین روش عرفانی که توجه خاص به روابط انسان با خدا دارد، و روش نقلی که برگرفته از کلام معصومین(ع) بوده و به دور از هرگونه خطا می باشد، از روش های تزکیه و تهذیب به شمار می روند، که هر یک از آن ها دارای امتیازات و نکات برجسته ای است. از نگاه قرآن و روایات، شناخت نفس و خدا، عبرت آموزی، موعظه، توبه، ذکر، تقوا و ایمان، هرکدام در مراحل و مراتب خود از عوامل تزکیه و تهذیب بوده، و راهی برای خودسازی می باشد. جهل و نادانی، تکبّر و استکبار، کفر و نفاق و رذایل اخلاقی که هرکدام از آن ها سرچشمه بسیاری از گناهان و اخلاق ناپسند می باشد، از موانع و آفات تهذیب و تزکیه است که انسان باید در برطرف کردن آن ها تلاش کند؛ و در غیر این صورت، به مقصد نخواهد رسید. با توجّه به آیات قرآن که در باب تهذیب و تزکیه آمده است، افزایش رزق و روزی، محبوبیت نزد خدا و آرامش روحی و روانی مومنان و دوستان خدا و صاحبان نفس مطمئنّه را می توان از آثار و ثمرات دنیوی تهذیب دانست. همچنین کمال، سعادت، قُرب الی الله و همنشینی با خوبان، از آثار اُخروی تهذیب و تزکیه است. پیشنهاد می شود که تحقیق بیشتری در مورد عوامل و موانع تهذیب از نگاه روان شناختی و شناخت نفس و ابعاد آن در قرآن صورت بگیرد.

اساتید راهنما و مشاور

عبدالله حاجی علی لالانی، حسین مهدی زاده

پایان‌نامه‌های مشابه

  • ترجمه کتاب ،، خودسازی ،، تزکیه و تهذیب نفس به زبان اردو

    پایان‌نامه۲۰۰۶وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه - دانشکده الهیات و معارف اسلامیاحتشام حسین رضوی

    کتاب «خود سازی، تزکیه و تهذیب نفس» نوشته آیت الله ابراهیم امینی از کتاب‏های ارزشمندی است که در زمینه اخلاق به رشته تحریر در آمده است. انسان باید خود را بشناسد که چه بوده و چه هست و آخر به کجا می‏رود. نویسنده در اهمیت خود سازی می‏فرماید: تزکیه و پرورش انسان‏ها بزرگ ترین هدف پیامبر

  • نقش تزکیه نفس در فهم عمیق علوم و معارف قرآن

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید چمران اهواز - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمحمدکاظم خیشوند

    براساس تعالیم اسلامی تزکیه ی نفس، نقش مهمی در نورانیّت قلب، برای دریافت علوم الهی دارد و تنها راه ورود به سطوح بالاتر زندگی معنوی و مشاهده ی معارف الهی است. قرآن کریم مهم ترین شرط ژرفکاوی در متن مقدس قرآن و عبور از لفظ به معنا، و از معنا به حقایق قرآن را، تزکیه ی نفس قرارداده است

  • حقیقت و مراتب تزکیه نفس از منظر قرآن

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه معارف اسلامی قماحسان الله سیفی

    هدف از این تحقیق بررسی حقیقت و مراتب تزکیه نفس در قرآن می باشد . در واقع طبق منابع اسلامی ‏ورای قلب محسوس «نفسی» است که حقیقت انسان است. بعضی آن را «نفس» و بعضی «دل» و بعضی ‏‏«روح» گفته اند. این نفس برای «شناخت» حق تعالی و ادراک حقایق به نحوی که اگر حجابی برای این نفس ‏پیدا شود و

  • تزکیه نفس و مراحل آن از منظر قرآن

    پایان‌نامه۲۰۰۶وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه - دانشکده الهیات و معارف اسلامیگوهر عباس

    رسول خدا (ص) به استناد آیه دوم سوره جمعه سه برنامه مهم را دارا می باشد. 1- خواندن آیات پروردگار بر آنها و آشنا ساختن گوشها و افکار با این آیات. 2- تعلیم، یعنی وارد ساختن این حقایق در درون جهان آنها. 3- تزکیه نفوس و تربیت ملکات اخلاقی و انسانی. پایان نامه حاضر در پنج فصل تهیه شده

  • اذکار وارده در قرآن و حدیث و نقش آن در تهذیب اخلاق

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشکده اصول الدینبنت الهدی فتحی

    تمامی ادیان الهی دارای آموزه های دینی خاصی برای پیروان خود می باشند. در این میان اسلام در تمام ابعاد زندگی وارد شده و توصیه هایی برای سعادت و رستگاری انسان ارائه نموده است و طریقتی کامل و همه جانبه را که تمامی استعدادهای کمالی انسان را به منصه ظهور بیاورد را در پیش راه انسانها قر

  • مبانی زهد و تهذیب نفس و رفاه دنیوی از دیدگاه قرآن و روایات

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیاتحمید رضا قدس

    دستابی به شیوه برخورد و مواجهه صحیح باپدیده ها و شوون دنیوی و بهره مندی مناسب از آنها مطلبی است که همواره مورد توجه عالمان و محققان دینی قرار گرفته و از کهن ترین اهداف تلاش های علمی دین پژوهان بوده است و ما در این پایان نامه در صدد بر آمده ایم که درباره مبانی زهد و تهذیب نفس و تط