بهینه سازی زمانبندی تقاطع های چراغ دار با استفاده از الگوریتم کلونی مورچه ها
چکیده
امروزه افزایش روز افزون جمعیت شهری و در نتیجه افزایش تعداد خودروها ،کارایی شبکه ترافیک شهری را از اهمیت زیادی برخوردار نموده است. تقاطع ها بویژه تقاطع های چراغ دار به عنوان گره های ترافیکی نقش بسیار مهمی در دستیابی به اهداف شبکه ترافیک شهری مانند افزایش ایمنی و کارایی دارند. یکی از بهترین و مقرون به صرفه ترین روشهای افزایش کارایی تقاطع ها و بهبود عملکرد شبکه حمل و نقل شهری، بهینه سازی زمان بندی چراغ های راهنمایی است. استفاده از نرم افزار های مدل سازی و بهینه سازی و نیز استفاده از الگوریتم های هوشمند ابزارهائی بدین منظور می باشند. الگوریتم کلونی مورچه ها یک نمونه از الگوریتم های بهینه سازی است که به دلیل توانایی در حل مسائل ترکیبی در حداقل تکرار و صرف حداقل زمان ، در حل مسائل پیچیده کاربرد دارد. در این پژوهش کوشش شده است با استفاده از الگوریتم کلونی مورچه ، مدلی برای بهینه سازی زمان بندی چراغ های راهنمایی ارائه شود. برای چنین کاری عوامل موثر هندسی و ترافیکی مورد توجه قرار گرفته است. در این پژوهش از الگوریتم مذکور برای بهینه سازی زمان بندی چراغ های راهنمایی در چهار تقاطع دارای چراغ راهنمائی در شهر رشت با استفاده از داده های حاصل از برداشت میدانی در زمانهای اوج صبح ، ظهر و عصر و یک تقاطع با داده های فرضی استفاده شده است. برای پنج تقاطع با استفاده از نرم افزارsynchro نیز مدلسازی صورت گرفت. ضمناً برای چهار تقاطع موجود، میزان تاخیر و توقف محاسبه گردید. با مقایسه نتایج حاصل، می توان گفت که با وجود اینکه افزایش طول سیکل در تقاطع تا حدودی موجب کاهش تاخیر و توقف می گردد ولی عدم تخصیص زمان های سبز مناسب به رویکرد های مختلف در تقاطع موجب افزایش تاخیر و توقف می شود. بنابراین می توان نتیجه گرفت که یکی از دلایل کارایی نا مناسب تقاطع ها ، زمان بندی نامناسب چراغ های راهنمایی است.