مطالعه آزمایشگاهی موج سونامی و تاثیر آن بر ساحل
چکیده
امواج مخرب سونامی توانایی جا به جایی حجم عظیمی از رسوبات ساحلی و متعاقبا تغییرات مورفولوژیکی قابل توجهی در بستر ساحل را دارا هستند. برای درک فرایندهای انتقال رسوب ناشی از یک سونامی، مطالعات آزمایشگاهی کمک شایانی به محققین در این زمینه می کند. در این پژوهش، یک مطالعه آزمایشگاهی جهت بررسی انتقال رسوب و تغییر شکل بستر ساحل تحت اثر امواج سونامی صورت گرفت. امواج با ارتفاعات متفاوتی توسط یک سیستم موج ساز دریچه ای جهت شبیه سازی سونامی تولید گردیدند. برای اندازه گیری رقوم آب را در هر لحظه از سه موج سنج اولترا سونیک و دو ارتفاع سنج مکانیکی در طول فلوم استفاده شد. در این پژوهش سعی بر آن شد که روش نوینی در بالا بردن دقت اندازه گیری انتقال رسوب ارائه شود. روش اندازه گیری نرخ انتقال رسوب بر اساس استفاده از دستگاهی است که همانند یک تله عمل می کند و رسوبات انتقال یافته را بدام می اندازد. امواج تولید شده با توجه به شیب ساحل و مقدار ارتفاعشان، در نزدیکی خط ساحلی شکستند و رسوباتی را به ناحیه خشک ساحلی منتقل نمودند. درضمن، شدت فرسایش در حین پایین روی نیز چشمگیر بود و رسوبات را به ناحیه ای قبل از خط ساحلی (تقریبا تا محل شکست موج) انتقال دادند. مقدار تغییرات مورفولوژیکی بستر توسط ارتفاع سنج های مکانیکی بدست آمد و نمودار های مربوط به انتقال رسوب وتغیر شکل کف بستر حاصل شد. برآورد های حاصل از تله های رسوب گیر در نقاط مختلف ساحل نشان دادند که امواج، توانایی در انتقال رسوب نواحی دور از ساحل را نداشتند. علاوه بر این در مسیر رفتِ موج، اندکی پس از شکست، مقدار رسوب قابل توجهی نیز به داخل تله ها منتقل گردید (البته این مقادیر بستگی به فاصله نقطه شکست از تله ها داشت). همچنین مشاهدات نشان دادند که انتقال رسوبی که در مسیر پایین روی (مسیر برگشت) موج رخ داد بسیار چمشگیر تر از مسیر رفت آن بود.