پایان‌نامه

مبادی معرفتی و غیر معرفتی فعل انسان از منظر ملاصدرا

مهران رضائی

چکیده

چکیده: مسئله مورد بررسی در این پژوهش، بررسی فرآیند صدور فعل از انسان می باشد و اینکه چه مبادی و عوامل معرفتی و غیرمعرفتی ای در آن فرآیند دخیلند؟ انسان برای تحصیل اغراض طبیعی و غیر طبیعی خود، گریزی غیر از انجام یکسری از افعال ندارد.در تمام شئون زندگی انسان، «فعل» از جایگاه ویژه ای برخوردار است. چنین چشم اندازی از جایگاه فعل انسان در زندگی، و همچنین، جایگاه متعالی ملاصدرا در میان اندیشمندان اسلامی و منزلت حکمت متعالیه در مقایسه با نظام های فکری موجود، ضرورت واکاوی مسئله «فعل و مبادی آن» بر مبنای آثار صدرالمتالهین را می نمایاند. پژوهش حاظر از نوع «تحقیقات بنیادی» است؛ در این تحقیق از روش «تحلیل محتوا» استفاده شده است. در باب فرآیند صدور فعل از انسان، در نهایت جمع بندی تقریرات مختلف، به مدلی تفصیلی می رسیم، شامل نه مرحله: 1-نفس حیوانی با قوای واهمه و خیالی در افعال حیوانی و یا نفس ناطقه با عقل عملی در افعال انسانی و فکری؛ 2-تصور 3-تصدیق 4-شوق 5-تاکد شوق 6-اراده 7-قوه عامله 8-اوتار 9-حرکت اعضا مبادی معرفتی افعال انسان را می توان چنین برشمرد: حواس ظاهر، حش مشترک، خیال، وهم، حافظه، متصرفه و قوه عاقله. مبادی غیر معرفتی نیز بدین شرح می باشد: ملکات، خواطر(الهام ملک- وسواس شیطان)، گناه، تعصب، عادت، طبیعت. در مراحل مختلف پژوهش، در چند مورد، با مشی ای نوآورانه، موفق به ارائه مدل مفهومی از آثار ملاصدرا در مسائل مربوطه شده ایم. کلیدواژگان: فعل انسان، مبادی معرفتی، مبادی غیرمعرفتی، صدرالمتألهین

اساتید راهنما و مشاور

حسین هوشنگی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • بررسی مبادی معرفتی تربیت حرفه ای از منظر آموزه های اسلامی

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده علوم تربیتی و روانشناسیهدایت سیاوشی

    هدف این پژوهش بررسی مبادی معرفتی تربیت حرفه ای از منظر آموزه های اسلامی است. روش به کار گرفته شده در این پژوهش توصیفی-تحلیلی، با روش گردآوری کتابخانه ای از قرآن، کتب حدیث معتبر و کتب تفسیر می باشد. مهم ترین یافته های پژوهش از قرار ذیل می باشند. در پاسخ سوال اول پژوهش، مفهوم تربیت

  • فعل انسان و رابطه ی آن با اراده الهی از دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی(ره)

    پایان‌نامه۲۰۱۵وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیاتفاطمه آقایی

    مجموعه رفتار انسان زندگی دنیوی و اخروی او را می سازد.زیرا انسان موجودی صاحب اراده و مسئول درمقابل رفتار خود و آفریننده ی افعال و کردار اختیاری خود می باشد.هم چنین انسان با رفتار و اعمال خود نشان می دهد که چه غایت و هدفی برای زندگی خود در نظر گرفته و طبق آن فکر و اندیشه اعمال خود

  • هویت انسان در مواجهه با امر مطلق از منظر ملاصدرا و کیرکگور

    پایان‌نامه۲۰۱۲دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمهدیه مشفق

    ملاصدرا و کیرکگور دو تن از تأثیرگذارترین فیلسوفان دینی عصر خویش، به ترتیب در فلسفه ی اسلام و مسیحیت بوده اند و لذا بررسی یکی از بنیادین ترین مسائل فلسفه ی دین، یعنی مواجهه ی انسان و امر مطلق (خدا)، نزد این دو فیلسوف از اهمیت بسیاری برخوردار است. ملاصدرا بر اساس نگرش وحدت تشکیکی خ

  • خلافت الهی انسان از منظر ملاصدرا و هجویری

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیحنانه کدخدایی

    خلافت انسان ها بر روی زمین یکی از مسایل مهم در فلسفه و عرفان و از دغدغه های فکری و معرفتی حکیمان و عارفان است و در طول تاریخ هر کدام به مقتضای مبانی خود دیدگاه های گوناگونی را ارایه داده اند ، برخی فقط حضرت آدم (ع) را خلیفه دانسته اند و بعضی دیگر قایل به خلافت همه ی انسان ها بر ر

  • نقش معرفتی قلب از منظر ملاصدرا

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه زنجان - دانشکده علوم انسانی و اجتماعیسمیه اجلی

    معرفت از نگاه ملاصدرا امری وجودی و در راستای کمال نفس است. از نگاه وی غایت معرفت، خداگونه شدن و فهم اسماء و صفات الهی بواسطه علم حضوری است. با این تبیین از معرفت، جایگاه وحی و شهود در کنار عقل و استدلال مشخص گشته و مثلث سه ضلعی عقل، وحی و قلب، که معرفت از نگاه صدرا مبتنی بر آن اس

  • تأثیر عوامل غیر معرفتی در معرفت دینی از منظر صدرالمتألهین

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیلیلا شایسته رخ

    معرفت، به معنای باور صادق موجّه و به تعبیر صدرالمتألّهین، صورت علمی حاکی از حقیقت خارجی و مطابق با آن است. معرفت دینی که از مباحث مهم معرفت شناسی به شمار می آید، معرفتی برگرفته از دین و در مورد دین است که از مسائل بنیادین این نوع از معرفت، مسأله مبدأ و معاد است. یکی از مباحث اساس

اسناد مشابه

  • نقش اجتماعی- سیاسی انسان ایده‌آل از منظر ملاصدرا، امام خمینی و مقام معظم رهبری

    مقاله۲۰۲۱فصلنامه سیاست های متعالیهمحمدعلی صادق زاده، عباس بخشنده بالی

    هدف پژوهش حاضر واکاوی نقش اجتماعی- سیاسی انسان ایده‌آل از منظر ملاصدرا، امام خمینی و مقام معظم رهبری است.روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و نتایج نشان داد که در جهانبینی اسلامی ملاصدرا، امام خمینی و مقام معظم رهبری، انسان موجودی مدنی الطبع می‌باشد و برای زیستن به برقراری تعاملات اجت

  • تصویرسازی الکوی سازوکار و فرآیند تحول اخلاقی انسان از منظر ملاصدرا

    مقاله۲۰۲۳حکمت معاصرفرشته ابوالحسنی نیارکی

    تصویرسازی سازوکار و فرآیند رشد و تحول اخلاقی انسان از منظر ملاصدرا، مسأله این جستار است که برای پاسخ به آن، ناگزیر از تحلیل مسائلی چون 1) منشأ اخلاق و کانون بروز تغییرات اخلاقی، 2) عوامل تحول اخلاقی، 3) کیفیت و ماهیت رشد اخلاقی هستیم. ملاصدرا با پذیرش اصل تغییر‌پذیری انسان، اخلاق

  • نگاه آیت‌بین به طبیعت و نقش آن در سلوک و تعالی انسان از منظر ملّاصدرا

    مقاله۲۰۲۴متافیزیکهما یوسفی کوپائی، جنان ایزدی

    ملّاصدرا در آثار خویش نمونه‌هایی زیاد از نگاه آیت‌بین را تصویرسازی و ارائه‌کرده‌است. پژوهش حاضر، نقش تعامل با طبیعت بر اساس نگاه آیت بین در سلوک و تعالی انسان را، از منظر ملّاصدرا بررسی میکند. با تحلیل آثار ملّاصدرا، می‌توان از سه گونه تعامل و رویکرد با طبیعت سخن‌گفت؛ نگاه‌خنثی،

  • نوع متوسط بودن ماهیت انسان از منظر ملاصدرا

    مقالهجاویدان خردباقر گرگین، دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات اصفهان و عضو هیأت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر حامد ناجی اصفهانی، استادیار گروه فلسفه دانشگاه اصفهان

    سخن از هویت و حقیقت انسان در حکمت متعالیه رنگ و بوی تازه ای به خود می گیرد. ملاصدرا با تکیه بر نظریه ها و مبانی ویژه خود از جمله اصالت وجود، حرکت جوهری و حدوث جسمانی و بقای روحانی نفس، که حکیمان پیش از وی به آنها راه نبرده بودند، مباحثی را درباره انسان به میان آورد که خاستگاه نوآ

  • مقایسه کیفیت استکمال نفس انسان از منظر ملاصدرا و ابن عربی

    مقاله۲۰۱۸دو فصلنامه عقل و دینمهدی دهباشی، پیمانه زمانی

    استکمال نفس از دیدگاه فلسفه و عرفان امری پذیرفته شده است. آنچه در این میان بحثبرانگیز است چگونگی استکمال نفس و بررسی عوامل دخیل در این روند میباشد. ملاصدرا، عوامل دستیابی به کمال را دو عامل شدت وجود و قوت مدرکات میداند. از حیث وجودی، نفس، مراتب نفس نباتی، حیوانی و در نهایت نفس ان

  • انسان ایدئال از منظر ملاصدرا و جایگاه آن در علوم انسانی

    مقاله۲۰۲۴فصلنامه علمی پژوهشی آیین حکمتاحمد محمدی پیرو

    از مجموع سخنان ملاصدرا چنین استنباط می‌شود که در تقسیم اولیه، انسان دارای دو بخش متدانی و متعالی است و با تقسیم ثانویه هر کدام به انواع دیگری قابل انشعاب است. بالاترین مرتبه انسان متعالی، انسان الهی است و در رأس این سلسله، انسان کامل و معصوم قرار دارد. از سوی دیگر بسیاری از اندیش