طراحی مدل راهبردی تجارت کالایی ایران بر پایه ی تئوری جاذبه ی (gm) در کشورهای (d-8)
چکیده
جهانی شدن فرایندی محتومی است با دو رویکرد جهانی شدن اقتصاد و گسترش تجارت آزاد جهانی با دو پی آمد متناقض ایجاد تجارت( رفاه اجتماعی ) و انحراف تجارت ( کاهش رفاه اجتماعی ) که واکنش کشور ها را برمی انگیزد. این حرکت دیالکتیکی کشور ها در اهمیت رویکرد به بلوک ها، تشکلها و ترتیبات اقتصادی و تجاری بین کشورها نمود یافته است . هدف تحقیق طراحی الگوی راهبردی تجارت کالایی ایران با کشورهایd-8 با شناخت متغیر های موثر (رویکرد اقتصادی و رویکرد انسانی) و تاثیر این همگرایی بر توانباره تجاری ایران با این کشورها (دوره زمانی 2000-2010) بر پایه نظریه جاذبه بود..برای این منظور الگوی جاذبه توسعه یافته با وارد کردن عوامل توسعه انسانی طراخی گردید. نتایج بیانگر افزایش توانباره تجارت کالایی ایران بر اساس افزایش در متغیر های با رویکرد اقتصادی: تولید ناخالص داخلی، درجه باز بودن اقتصاد، تولید سرانه وکاهش در آن بر اساس افزایش جمعیت و فاصله می باشد. همچنین متغیرهای با گرایش انسانی نشان می دهد که با افزایش این متغیرها توانباره تجارت کالایی ایران افزایش می یابد که بیانگر نوآوری این تحقیق می باشد. تحقیق بیانگر عدم تاثیر گذاری سرمایه گذاری مستقیم خارجی و متغیر لیندر در مبادلات تجاری کشورهای d-8 می باشد.. در پایان نمودار واقعی الکوی تجارت کالایی ایران ترسیم و سپس الگوی تجویزی برای تجارت کالایی ایران بر اساس الگوی جاذبه توسعه یافته ارایه شده است.