بررسی شیوه نوازندگی نی صفدر خان ونقش وی در موسیقی دوره قاجار; نوازندگی ساز نی در دستگاه همایون و آوازهای دشتی و ابوعطا
چکیده
با توجه به تحولاتی که در موسیقی ایران طی صد سال گذشته افتاده است، بررسی شیوه و سبک نوازندگی هنرمندان گذشته برای آشنایی با موسیقی گذشته ی ایران و بررسی سیر تحول آن، می تواند راهگشای آینده ی موسیقی ایرانی باشد. موضوع و هدف این پایان نامه پژوهش در مورد جایگاه و نقش صفدرخان در موسیقی دوران قاجار و بویژه نوازندگی نی و باز شناسی و توصیف و تحلیل کیفی شیوه نوازندگی او در اجرای موسیقی ایرانی است. روش گردآوری مطالب این تحقیق به صورت اسنادی و ابزارگردآوری مطالب، اسناد و منابع مکتوب کتابخانه ای موجود در کتابخانه های تهران و کرج بدون محدودیت زمانی انتشار و منابع صوتی موجود از صفدرخان که محقق توانسته به آنها دسترسی پیدا کند، است. روش تحلیل مطالب تحقیق، توصیف و تحلیل کیفی آثار و شیوه ی نوازندگی صفدرخان بر اساس آثار ضبط شده و دیگر مطالب و اطلاعات مربوط و در دسترس از او و دیدگاه ها ی صاحب نظران و تجربیات شخصی محقق و مقایسه و تطبیق آنها با هم با منطق و استدلال و در نهایت جمع بندی کلی مطالب و اطلاعات مربوط به صفدرخان است. بر اساس منابعی که حاوی اطلاعاتی در مورد صفدرخان هستند، صفدرخان یکی از نوازندگان مطرح کمانچه و نی در عهد ناصری و مظفری بوده است و نوازندگی او به سبک قدما بوده و در جواب آواز و نواختن تحریرها مهارت داشته است. یافته های این پژوهش نیز نشان می دهد که صفدرخان در دوران قاجار از نوازندگان مطرح در دربار قاجار، و مورد تایید و احترام موسیقیدانان آن زمان بوده است؛ شیوه ی تولید صدای نی او به صورت لبی و در جواب آواز پایبند اجرای کامل ملودی خواننده و متاثر از جمله پردازی آوازی است و در اجرای تحریرها چابک بوده است.