تجلی ویژگی ها و مراتب عرفانی در زندگانی چند تن از شهدای دفاع مقدس
چکیده
فضای معنوی حاکم بر جبهه در دوران دفاع مقدس بستری مناسب را جهت تعالی افراد فراهم آورد. می توان گفت که تحولات بنیادین معنوی و تعالی در مسیر معرفتی، ارزشمند ترین دستاورد دفاع مقدس است؛ بدین جهت ضروری است ابعاد و زوایای متعدد این فرهنگ بررسی و تحلیل شود. این پژوهش بر آن است در جهت تحقق این ضرورت، به بررسی تجلی ابعاد متعدد عرفانی در سیره شهدای دفاع مقدس بپردازد. این موضوع، مطالعه هم زمان دو محور عرفان اسلامی و دفاع مقدس را ضروری ساخت. از این رو سرچشمه ها و سیرتکاملی عرفان اسلامی از یک سو، و تبیین فرهنگ دفاع مقدس در بستر آرمان های انقلاب اسلامی از سوی دیگر، بررسی شد. مطالعه و تبیین دو محور عرفان اسلامی و دفاع مقدس، در مقام ابزار نظری پژوهش، از ملزومات حرکت در مسیر تحقیق و کسب نتایج مورد نظراست. برای بررسی محور عرفان اسلامی، مراحل سیر و سلوک عرفانی در سنت اول عرفانی تبیین شد؛ وبا انطباق احوال عرفانی شهدا و مراحل هشت گانه سلوک، نتایج ارزنده ای به دست آمد. بخشی از احوال عرفانی شهدا به طور کامل با مراحل هشت گانه سلوک عرفانی انطباق یافت و بخش دیگر در چارچوب مباحثی مستقل، و غیر قابل انطباق با مراحل هشت گانه سیر وسلوک عرفانی مطرح شد. علت اینکه بخشی از احوال عرفانی شهدا در چارچوب موضوعات دیگری بررسی و تحلیل شد بدان سبب است که احوال شهدا در ساختار اعتقادات و معارف شیعی قابل بررسی است. معارفی که در حوزه جایگاه انسان کامل(ولی)، در بستر اعتقادات شیعیان حضور یافته و تعریف خط سیر تازه ای را از برخی مباحث عرفانی ایجاب می کند.