هوشمند سازی بنادر تجاری - تجربه جهانی و پیاده سازی در بندر امام خمینی (ره)
چکیده
بنادر به عنوان دروازه تجارت جهانی برای کشورها محسوب می شود. با توجه به پدیده جهانی سازی و پیشرفت روزافزون سامانه های زنجیره ی لجستیکی توزیع کالا، بنادر پیشرفته نقش مهمی در رشد اقتصادی و رقابت در کشورها و منطقه خود دارد. اما از آنجایی که زمان ترخیص کالا در اکثر بنادر کشورهای در حال توسعه به نسبت کشورهای توسعه یافته بالاتر می باشد، هوشمند سازی بنادر ایران نیز همانند بنادر تجاری و پیشرفته جهان اهمیت پیدا می کند. میزان رسوب کالا در بنادر داخلی و از جمله بندر امام خمینی(ره) در سال 1390 حدود 3.2 میلیون تن برآورد شده است. در بنادر پیشرفته از تکنولوژی های نوین «rfid» و «gis» برای هوشمند سازی فرآیند نقل و انتقال کالا استفاده می شود. برای شناسایی اولویت مزیت ها و پیاده سازی تکنولوژی های هوشمند «rfid» و «gis» در بندر امام خمینی(ره)، پرسشنامه ای طبق معیارهایی همچون ترخیص به موقع کالا، کاهش هزینه های انبارداری کالا، کاهش هزینه سوخت (گازوئیل)، بهینه سازی مدیریت موجودی کالا و بهبود ارائه اطلاعات به پرسنل و صاحبان کالا و بر اساس نظر کارشناسان و مدل فرآیند تحلیل سلسله مراتبی «ahp» صورت گرفت. طبق این پرسشنامه، اولویت پیاده سازی تکنولوژی «rfid» (با اولویت 0.53) نسبت به تکنولوژی «gis» (با اولویت 0.47) در بندر امام خمینی(ره) تعیین شد. در صورت استفاده از تکنولوژی های نوین یاد شده در بخش های مختلف بندر امام خمینی(ره) و مکانیزه شدن فرآیند نقل و انتقال کالا و کانتینر در بندر، روند جابجایی کالا و کانتینر از لحظه ورود کشتی تا تحویل به صاحبان آن مکانیزه و هوشمند خواهد شد و با افزایش بهره وری در بخش های مختلف عملیاتی بندر امام خمینی(ره)، میزان رسوب کالا در بندر نیز کاهش خواهد یافت. به طوری که مطابق آمار سال 1390، حدود 734 میلیارد ریال در هزینه های نقل و انتقال کالا در بندر صرفه جویی خواهد شد، که با احتساب رشد سالانه حدود 10 درصد، این رقم در سال 1392 به حدود 881 میلیارد ریال افزایش می یابد.