مطالعه و بررسی طراحی و مدیریت به کار گرفته شده در وب سایت کتابخانه های دانشگاهی
چکیده
امکانات پیشرفته ی وب، مکملی برای آموزش و دستیابی به منابع اطلاعتی غنی تر است. بنابراین کتابخانه های دانشگاهی با حضور بهینه در وب می توانند از این امکانات برای تحقق وظایف کتابخانه ای خود به بهترین نحو بهره گیرند. در این پژوهش به بررسی اصول و معیارهای طراحی وب سایت و وب سایت های کتابخانه ای و ارزیابی قابلیت استفاده ی وب سایت کتابخانه های دانشگاه ی در ایران، با تاکید بر جنبه ی فنی طراحی وب سایت، پرداخته شد. این پژوهش کاربردی است و به روش پیمایشی انجام شد. جامعه ی پژوهش شامل 68 وب سایت کتابخانه ی دانشگاه های مراکز استان بود که با استفاده از نمونه گیری تصادفی تعداد 19 وب سایت، از میان آنها، انتخاب گردید. ابزار گردآوری اطلاعات، سیاهه ی وارسی محقق ساخته ای شامل 109 سوال در 15 بخش (15 مولفه ی قابلیت استفاده ی وب) بود. مولفه های قابلیت استفاده ی وب در سیاههی وارسی این پژوهش عبارتند از : شهودی و قابل درک بودن، کاربرپسندی، سرعت، قابلیت دسترسی، مسیریابی، ثبات، سهولت استفاده، راهنما، اصول استاندارد، خدمات، صحت و اعتبار، تعامل، دسترسی به اطلاعات، جستجو و فناوری جدید. با استفاده از سیاهه ی وارسی، وب سایت های مورد نظر در آذر ماه 1389 مورد بررسی قرار گرفت. داده های حاصل در نرم افزار excel و spss با استفاده از آمار توصیفی تجزیه و تحلیل شد. یافته های پژوهش نشان داد که در مجموع، در بین وب سایت های مورد بررسی، میانگین درصد سوال های مناسب سیاه ی وارسی (سوال هایی که امتیاز بسیار زیاد و زیاد را در طیف لیکرت کسب کردند) 92/40 درصد بود. از بین 15 مولفه ی مورد بررسی، مولفه ی قابل درک بودن و تعامل، به ترتیب مناسب ترین و ضعیف ترین وضعیت را در وب سایت کتابخانه های دانشگاهی در ایران دارند. در بین وب سایت های نمونه آماری، بهترین وب سایت مربوط به کتابخانه ی دانشگاه شهید بهشتی و ضعیف ترین وب سایت نیز مربوط به کتابخانه ی دانشگاه رازی کرمانشاه می باشد. در پایان، پیشنهادهایی جهت بهبود وضعیت طراحی و مدیریت وب سایت کتابخانه های دانشگاهی و نیز الگویی جهت طراحی آن ها ارائه گردید.