ارزیابی سطح رقابت پذیری بازار برق ایران ( مطالعه موردی واحدهای نیروگاهی منتخب)
چکیده
بازار برق، به دلیل ویژگیهای خود نمی تواند به شکل یک بازار رقابت کامل در نظر گرفته شود. به ویژه به دلیل تعداد نسبتا کم تولیدکنندگان می توان آن را یک بازار رقابت چندجانبه نامید. در این حالت قدرت عوامل تشکیل دهنده، قیمت بازار را از مقدار رقابتی افزایش می دهد. از طرفی امکان تبانی بین واحدهای بازار نیز وجود دارد که موجب خواهد شد تا قیمت ها در بازار بالاتر رود. بنابراین هدف و وظیفه بهره بردار مستقل در مانیتورینگ و پایش بازار این است که از ایمنی و قابلیت اطمینان شبکه برق مطمئن باشد و بازاری بوجود آورد که بازیکنان آن قادر نباشند که سود ناعادلانه ای از قوانین و دستورالعمل های بازار و رقابت گریزی بدست آورند. یکی از مواردی که در پایش و مانیتورینگ بازار انجام می شود، تعیین سطح رقابتی می باشد. زیرا رقابت گریزی بازیگران، رقابت را به مخاطره می اندازد و باعث افزایش قیمت و کاهش رفاه اجتماعی می گردد، لذا باید حفظ و افزایش رقابت با روش ها و شاخص های کارآمد، سطح رقابتی بنگاهها را اندازه گیری کرده و همچنین برای کاهش رقابت گریزی باید استراتژی های مناسبی اتخاذ نمود تا بازاری رقابتی برای خرید و فروش برق ایجاد گردد. پس از گذشت یک دهه (1382) از فعالیت بازار برق در ایران، ارزیابی عملکرد این بازار، با توجه به اهداف موجود در تشکیل بازارهای برق، قابل برآورد و مطالعه خواهد بود. این پرسش که آیا بازار برق در ایران، ایجاد رقابت بین بازیگران بازار را عملی می کند، پرسش بسیار مهمی است. حضور بخش خصوصی درصنعت برق در بخشهای توزیع و تولید یعنی عرضه کنندگان و مصرف کنندگان بازار، تنها به دلیل ایجاد رقابت در جهت کاهش قیمت ها، بهبود راندمان اقتصادی و ایجاد تحرک و نوآوری بیشتر در صنعت برق است و بازار برق تنها وظیفه ایجاد رقابت میان این بخشها را عملی می کند. لذا این پایان نامه به دنبال بررسی این است که آیا بازار برق توانسته است اصول بازار رقابتی را در میان بازیگران اصلی بازار بوجود آورد یا خیر ؟ فصل حاضر، فصل اول تحقیق می باشد. در این بخش مسئله اصلی، اهداف و فرضیههای تحقیق مورد توجه قرار می گیرد. در پایان این فصل کلید واژهها و کلمات کاربردی مورد استفاده در فصول آینده ارائه و تعاریف مرتبط بیان خواهد شد.