تغییرات مکانی پتانسیل تولید روان آب در حوزه آبخیز خانمیرزا، استان چهارمحال و بختیاری
چکیده
سیل یک اتفاق ناگهانی و رویدادی سریع و مخرب است که هر ساله در نقاط مختلف جهان باعث بروز خسارات جانی و مالی محسوس و نامحسوس می¬شود. کنترل و یا کاهش خسارت این عارضه ویرانگر نیازمند مطالعات صحیح و دقیق می¬باشد. در این راستا شناسایی مناطق دارای پتانسیل بالای تولید روان آب در آبخیز دارای اهمیت بسیاری می‌باشد. در این پژوهش دو هدف عمده بررسی کارایی مدل توزیعی modclark در شبیه¬سازی آب نمود سیلاب و تعیین پتانسیل تولید روان آب به صورت توزیعی و زیرحوضه ای در حوزه آبخیز خانمیرزا واقع در استان چهارمحال و بختیاری مد نظر قرار گرفت. بدین منظور ابتدا ورودی¬های مدل با استفاده از نرم افزار arcgis استخراج و سپس مدل واسنجی و اعتبارسنجی شد. در مرحله بعد برای تعیین پتانسیل تولید روان آب برای واحدهای سلولی و زیرحوضه ای با اجرای روش عکس العمل سیل واحد ابتدا بارش طراحی با دوره بازگشت های 25، 50 و 100 در محل ایستگاه آلونی استخراج، سپس میزان تاثیر هر یک از سلول¬ها و زیرحوضه ها بر آب نمود خروجی کل حوضه بدست آمد. نتایج ارزیابی مدل بر اساس مقایسه بین دبی های هم عرض نشان داد مدل در مرحله اعتبارسنجی با ریشه میانگین مربعات خطا، ضریب کارایی و ضریب تبیین به ترتیب برابر 52/1، 91/0 و 74/0 آب نمود سیلاب را با دقت بالایی شبیه سازی کرده است. همچنین نتایج این پژوهش بر اساس نمایه آماری خطای نسبی حجم سیلاب، دبی اوج، زمان پایه و زمان تا اوج نشان داد که مدل modclark در تخمین حجم سیلاب و دبی اوج خطای کمتری داشته است. نتایج نهایی نشان داد پتانسیل تولید روان آب در واحدهای زیرحوضه ای از پایین دست به سمت بالادست حوضه افزایشی و در واحدهای سلولی از توزیع خاصی پیروی نمی کند.