بررسی امنیت غذایی و عوامل موثر بر آن در شهرستان بویراحمد

الهه موسوی نسب

چکیده

این مطالعه با هدف بررسی امنیت غذایی و عوامل موثر بر آن در شهرستان بویراحمد صورت گرفت. نمونه-گیری به شیوه خوشه¬ای چندمرحله¬ای انجام شد. اطلاعات مورد نیاز از طریق پرسشنامه همراه با مصاحبه و داده¬های تکمیلی از طریق جداول ترکیبات غذایی تهیه گردید. ابتدا ویژگی¬های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی خانوارها بررسی شد، سپس بر اساس وضعیت درآمد، خانوارها به چهار گروه تقسیم بندی شدند. مقدار دریافتی درشت مغذی¬های چهارگانه با مقدار توصیه شده آن¬ها و همچنین سهم بودجه¬ای اقلام خوراکی در کل نمونه بررسی و در گروه های مختلف درآمدی با استفاده از مدل آنوا و آزمون دانکن مورد مقایسه و تحلیل¬ قرار گرفت. ارزیابی امنیت غذایی با استفاده شاخص¬های مختلف تنوع غذایی bi، ei،?hk?_ne ، شمارش تعداد گروه¬های مواد غذایی، شمارش اقلام مواد غذایی و نسبت انرژی دریافتی به انرژی توصیه شده، در کل نمونه بررسی و در گروه¬های مختلف با استفاده از آنالیز واریانس و آزمون دانکن مقایسه و تحلیل شد. در آخر عوامل موثر بر تنوع غذایی با استفاده از مدل لاجیت بررسی و تحلیل شد. نتایج این مطالعه نشان می¬دهد که با افزایش سطح درآمد، مقدار درشت¬مغذی¬های دریافتی به طور صعودی افزایش یافته است. در همه گروه های درآمدی بین مقدار کالری، پروتئین، کربوهیدرات و چربی دریافتی با مقدار توصیه شده آن¬ها نابرابری وجود دارد. به موازات افزایش درآمد سهم بودجه¬ای نان و شیرینی¬جات از کاهش چشمگیری برخوردار بوده و سهم بودجه¬ای گوشت قرمز از فقیرترین گروه به سمت غنی¬ترین گروه در حال افزایش است و سهم بودجه¬ای میوه¬ها در گروه سوم تفاوت معنی¬داری با سایر گروه های درآمدی دارد. تنوع غذایی در شهرستان بویراحمد در سطح متوسط و نشان¬دهنده امنیت غذایی در سطح متوسط می¬باشد. اندازه عددی شاخص¬های تنوع غذایی دلالت بر آن دارد که تنوع غذایی با افزایش سطح درآمد روند صعودی داشته به طوری که سطح تنوع غذایی در گروه اول نامطلوب، در گروه دوم و سوم متوسط و در گروه چهارم مطلوب می¬باشد. بررسی عوامل موثر بر تنوع غذایی نشان می¬دهد که بین تنوع غذایی و متغیرهای هزینه ماهیانه مواد خوراکی، آگاهی تغذیه¬ای و تعداد اعضای خانوار، سطح تحصیلات و وضعیت استخدام سرپرست خانوار رابطه معنی¬داری وجود دارد. این رابطه برای متغیرهای هزینه مواد خوراکی، آگاهی تغذیه¬ای، سطح تحصیلات سرپرست خانوار مثبت و معنی دار و در مورد متغیر تعداد اعضای خانوار منفی و معنی¬دار می¬باشد. کلید واژه¬ها: امنیت غذایی، تنوع غذایی، شهرستان بویراحمد

اساتید راهنما و مشاور

رهام رحمانی، فرزانه طاهری