پایان‌نامه

بررسی هجر و وصل در دیوان شمس

چکیده

چکیده هجر و وصل در منظومه ی فکری مولانا در پیوند با نگرش هستی شناسانه و معرفت شناسانه مولوی طرح شده و برگرفته از نگاه دیالکتیکی وی به عالم هستی است. وی وصل را با هجر، شادی را با غم، گل را با خار، وحدت را با کثرت و مرگ را با زندگی می بیند. وصل در دیدگاه مولوی، اصل شادمانی و پیوستن به اصل اصل خود است و هجر، جدایی انسان از خویشتن خویش و دوری از اصل خویش است و هجر در نگرش مولوی محرک رستن و عامل پیوستن است و عشق و هجران درمان هر علت و بیماری است. در یک نگرشی عمیق به بحث هجر و وصل در دیوان شمس و مثنوی مولوی می توان گفت: آبشخور فکری مولانا برگرفته از بحث هبوط اولیه ی انسان و مباحث مرتبط به آن در قرآن کریم است و انسان عارف درپی آن هبوط همواره خود را در این جهان تنها و بیگانه حس می کند و در آرزوی پیوستن به اصل ابدی و جاودانی خود است. در تحلیل معناشناختی واژه های هجر و وصل در دیوان شمس که با روش توصیفی و بر پایه ی مطالعات کتابخانه ای ـ اسنادی انجام شد؛ مشخص شد که، واژه ی فراق در کاربرد قاموسی، واژه ی سوزناک در کاربرد توصیفی و واژه ی شب در کاربرد بلاغی بالاترین بسامد آماری با واژه ی هجر دارند. هم چنین واژه ی لقاء در کاربرد قاموسی، واژه ی قیامت وار در کاربرد توصیفی و واژه ی سحر در کاربرد بلاغی بالاترین بسامد آماری را با واژه ی وصل دارند

اساتید راهنما و مشاور

برات علی زنجانی، ثوراله نوروز داودخانی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • بازتاب طب و مضامین طبی در دیوان شمس

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سمنان - دانشکده علوم انسانیخدیجه سادات طباطبایی

    از آن¬جا که ادبیّات آینۀ تمام نمای باورها و اندیشه¬های یک ملّت است، بنابراین آثار شاعران و نویسندگان، بستری آماده و مدخلی مطمئن برای طرح نظرگاه¬های گوناگون می¬باشد، لذا طبیعی است که بخشی از مفاهیم، باورها و اصطلاحات و مفاهیم علمی، به آثار بزرگان ادب راه یافته باشد. یکی از دانش¬ها

  • بازتاب مثنوی در دیوان شمس تبریزی

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی - پژوهشکده ادبیاتمحمدهانی ملازاده

    چکیده بسیاری از ابیات دیوان شمس، اثر غنایی عظیم مولوی، به سبب سروده شدن در حالت جذبه و ناهوشیاری در هاله ای از ابهام یا بی معنایی است، ازاین رو تفسیرهای متعدد و گاه متناقضی را بر می تابد. مطمئن ترین شیوه برای شرح و رمز گشایی از مبهمات غزلیات مولوی رجوع به دیگر آثار سراینده ی آن،

  • بررسی جنبه های زیبایی شناسی شبه جمله در دیوان شمس و تدوین فرهنگ آن

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی - پژوهشکده ادبیاتسهیلا داوری

    در این پایان نامه برآنیم تا جنبه های زیبایی شبه جمله در دیوان شمس را بررسی نماییم و به تدوین فرهنگ آن بپردازیم. هدف از انجام این پژوهش: یکی نشان دادن زیبایی طبیعی این مقوله ی دستوری به کاربران زبان و غرابت کاربرد آن در دیوان شمس، و دیگری تدوین فرهنگ جامعی از شبه جمله است. هنر جزئ

  • شرح زیباشناختی 200 غزل اول دیوان شمس

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شیراز - دانشکده زبان و ادبیات فارسیحسن عاطفت دوست

    شرح زیباشناختی 200 غزل اول دیوان شمس به کوشش حسن عاطفت دوست یکی از بزرگترین غزل سرایان زبان فارسی مولانا است که دیوان غزلیات او با 3365 غزل، بزرگترین مجموعه ی تغزلی زبان فارسی به شمار می آید. در این مجموعه ی بی نظیر شورانگیزترین غزل های عرفانی را می توان دید که در کنار مثنوی معنو

  • تعالی و حضور در مثنوی معنوی و دیوان شمس

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سمنان - دانشکده علوم انسانیطوبی رشیدی نسب

    پایان نامه حاضر، با هدف بررسی تعالی و حضور در عرفان مولوی (مثنوی معنوی و دیوان شمس)، انجام شده است. تعالی و حضور به عنوان دو بُعد تشخص خداوند، همواره یکی از مهم ترین مباحث وجودشناسی الهیاتی، محسوب شده اند. در حوزه های مختلف فکری و کلامی در دین اسلام نیز، این مسئله، همواره مورد بح

  • بررسی اوصافِ مُدرکاتِ باطنی در دیوان شمس (با تکیه بر دل، روح و عقل)

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه محقق اردبیلی - دانشکده علوم انسانیزهرا فرضی پور علی کمر

    همواره یکی از اساسی ترین مباحث خلقت بشر، کشف حقیقت (الله) و رسیدن به معرفت اوست. خداوند تبارک و تعالی، ابزاری را برای نیل به حقیقت در وجود انسان قرار داده است که از آن تعبیر به مدرکات باطنی می شود. در این رساله که بررسی اوصاف مدرکات باطنی در دیوان شمس (با تکیه بر دل، روح و عقل) ا

اسناد مشابه

  • شرح ابیاتی از دیوان شمس بر اساس مثنوی معنوی

    مقاله۲۰۱۱کهن نامه ادب پارسیتقی پورنامداریان، محمدهانی ملازاده

    با ملاحظه و بررسی تطبیقی مثنوی معنوی و دیوان شمس، اندیشه ها و مضامین مشترکی در این دو اثر عظیم ادبی دیده می شود. برخی از این اندیشه های مشترک، در دیوان شمس به اجمال و ابهام و در مثنوی مشروح و با روشنی بیش تر آمده است. از این رو، مقایسة این دو اثر بزرگ و یافتن مطالب و نکات مشترک آ

  • شرح ابیاتی از دیوان شمس بر اساس مثنوی معنوی

    مقاله۲۰۱۱کهن نامه ادب پارسیتقی پورنامداریان، محمدهانی ملازاده

    با ملاحظه و بررسی تطبیقی مثنوی معنوی و دیوان شمس، اندیشه‌ها و مضامین مشترکی در این دو اثر عظیم ادبی دیده می‌شود. برخی از این اندیشه‌های مشترک، در دیوان شمس به‌اجمال و ابهام و در مثنوی مشروح و با‌روشنی بیش‌تر آمده است. از این‌رو، مقایسة این دو اثر بزرگ و یافتن مطالب و نکات مشترک آ

  • بررسی خاستگاههای قبض و بسط در دیوان شمس

    این پژوهش به بررسی احوالِ عارفانۀ قبض و بسط(غم و شادی) و تعیینِ خاستگاه و جایگاه هر یک در تفکّر مولانا با تکیه بر توصیف و تحلیل صُوَر خیالِ دیوان شمس پرداخته است. در کنار‌هم بودن غم و شادی در جهان‌بینیِ عرفانی مولانا، صوری را پدید آورده که بیش از هر چیز با زبان موسیقایی و شعر همخ

  • فراهنجاری نحوی در دیوان شمس تبریزی

    مقاله۲۰۱۳بوستان ادبخدابخش اسدالهی، منصور علیزاده بیگدیلو

    موضوع اساسی در این مقاله فراهنجاری نحوی در دیوان شمس است که شگفتی و تنوعِ خاصّی به غزل­های وی می­بخشد. نگارنده، پس از پرداختن به موضوعاتِ آشنایی­زدایی و برجسته­سازی به­عنوان مباحث مقدّماتی، مقاله را با تأکید بر مشخّصه­هایی چون: تطبیق صفت با موصوف، عدم مطابقت نهاد با فاعل، ایجاد پ

  • تجلی عارفانه‌ی طب و تزکیه در دیوان شمس

    مقاله۲۰۲۲شعر پژوهیخدیجه سادات طباطبایی، سید حسن طباطبایی، عبدالله حسن زاده میرعلی

    تجلی عارفانه‌ی طب و تزکیه در دیوان شمس خدیجه‌سادات طباطبایی*سیدحسن طباطبایی **عبدالله حسن‌زاده میرعلی*** چکیدهیکی از دانشهایی که در متون ادب فارسی بازتاب زیادی داشته، طب است. مولوی ازجمله شاعرانی است که در دانشهای مختلفی صاحب اطلاع است و تردیدی نیست که آگاهیهای پزشکی نیز مانند بس

  • نقش فراست و شهود صوفیانۀ مولوی در تکوین اشعار مثنوی و دیوان شمس

    مقاله۲۰۲۱مطالعات عرفانیاختیار بخشی

    در این پژوهش، تأثیر فراست و شهود صوفیانۀ مولوی در تکوین اشعار مثنوی و دیوان شمس به روش توصیفی‌تحلیلی بررسی شده‌است. سؤال اصلی تحقیق، آن است که آیا فراست و شهود صوفیانۀ مولوی در روند تکوین اشعار او تأثیری داشته‌است؟ رویکرد تحقیق، بررسی تکوینی و هدف از آن اثبات فراست و بصیرت صوفیان