پهنه بندی اقلیمی مناطق مستعد کشت مرکبات در استان فارس
چکیده
بدلیل روابط مهمی که بین میزان تولید محصولات کشاورزی و شرایط آب و هوایی وجود دارد، می¬توان این نکته را بیان نمود که امکان کشت بهینه محصولات کشاورزی بدون توجه به شرایط اقلیمی و محیطی هرگز امکانپذیر نخواهد بود. در واقع محدودیت¬های تولید محصولات کشاورزی به شرایط اقلیمی وابسته می باشد. البته باید به این مطلب نیز توجه نمود که تولید محصولات کشاورزی تحت تاثیر سایر عوامل محیطی هم می باشد. در این مطالعه نیز به پهنه¬بندی اقلیمی مناطق مستعد کشت مرکبات در استان فارس پرداخته شده است. از عناصر اقلیمی حداقل مطلق دما، حداکثر مطلق دما، میانگین دما، بارش، درجه – روزهای رشد، رطوبت نسبی و ساعات آفتابی در طول دوره آماری 17 ساله (1374 – 1390) و از عوامل زمینی ارتفاع، شیب و نوع خاک به عنوان فاکتورهای مهم جهت پهنه-بندی مورد استفاده قرار گرفته است. جهت پهنه¬بندی نقشه¬های مربوط به پارامترهای اقلیمی مربوطه از روش¬ میانیابی در محیط نرم افزار arc/gis بهره گرفته شد. بعد از تهیه¬ی نقشه-های میان¬یابی شده مربوط به هر یک از پارامترهای مورد بررسی، بر اساس نظرات کارشناسان و منابع تئوری مطالعه شده، اقدام به وزن¬گذاری لایه¬ها و سپس reclass نمودن آنها توسط نرم افزار arc/gis گردید. در نهایت با محاسبه وزن هر یک از معیارها توسط روش تحلیل سلسله مراتبیahp و اختصاص نمودن وزن محاسبه شده (اهمیت) مربوط به هریک از معیارها، از طریق الگوریتم weighted overlay تمامی نقشه¬های تهیه شده در محیط نرم افزار arc/gis با همدیگر ترکیب گردید. نقشه¬ی تولید شده، مناطق مختلف استان فارس را از لحاظ مستعد یا غیر مستعد بودن جهت کشت مرکبات نشان می¬دهد. بدین ترتیب در نقشه نهایی به روش ahp، مناطق چهارگانه با استعداد زیاد به مساحت 20/3604229 هکتار، با استعداد متوسط به مساحت 56/2396475 هکتار، با استعداد ضعیف به مساحت 29/5396280 هکتار و فاقد استعداد به مساحت 95/863814 هکتار از لحاظ کشت مرکبات در استان فارس بدست آمد.