بررسی رابطه ویژگیهای شخصیتی و هوش معنوی با تعهد خدمتی (تعهد سازمانی) کارکنان اداره دارایی و مالیات شهرستان شاهرود

ابراهیم ابراهیمی

چکیده

شخصیت هر فرد اصلی‏ترین بُعد و ساختار روانشناختی اوست؛ که به شکل‏گیری سبک زندگی وی کمک می‏کند. همچنین هوش معنوی به عنوان عاملی اثرگذار بر رفتار فردی، اجتماعی و به تبع آن رفتار سازمانی، طی سالهای اخیر در ادبیات سازمان و مدیریت مطرح شده است. از طرفی کارکنان متعهد با داشتن التزام عملی و احساس مسئولیت، وظایف خود را به بهترین نحو ممکن انجام داده و موجب افزایش کارایی، اثربخشی و بهره وری سازمان می‏شوند. از این رو در تحقیق حاضر به بررسی تاثیر ویژگی‏های شخصیتی و هوش معنوی بر تعهد خدمتی کارکنان اداره امور مالیاتی شهرستان شاهرود پرداخته شد.جامعه آماری تحقیق کلیه کارکنان اداره امور مالیاتی شهرستان شاهرود بودند که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 91 نفر به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند. برای گردآوری داده از پرسشنامه‏های پنج عامل شخصیت، هوش معنوی (هیلدبرانت، 2011) و تعهد خدمتی (لات‏مدین و همکاران، 2007) استفاده و داده نیز با استفاده از ضریب همبستگی و رگرسیون از طریق نرم‏افزار spss تجزیه و تحلیل شد. یافته‏های تحقیق نشان داد مولفه‏های تفکر انتقادی، معناسازی شخصی، آگاهی متعالی و گسترش خودآگاهی رابطه مثبت و معنی‏داری با تعهد خدمتی داشت. از بین ویژگی‏های شخصیتی برون‏گرایی، توافق‏پذیری و وظیفه‏شناسی رابطه مثبت و روان‏نژندی رابطه منفی و معنی‏داری با تعهد خدمتی داشتند. همچنین نتایج رگرسیون گام به گام نشان داد وظیفه‏شناسی و روان‏نژندی 9/23 درصد از تغییرات تعهد خدمتی را تبیین کردند. با توجه به نتایج بدست آمده می‏توان بیان کرد روابط مشاهده شده بین تعهد خدمتی و ویژگی‏های شخصیتی این مسأله را نشان می‏دهد که افراد با شخصیت وظیفه‏شناسی و برون‏گرایی بالاتر می‏تواند باعث افزایش تعهد کاری بالاتر شده و رضایت مدیران سازمان را جلب نمایند. همچنین در خصوص هوش معنوی نیز می‏توان بیان کرد هوش معنوی کارکنان باعث ایجاد و افزایش تعهد کاری بیشتر می‏شود لذا پیشنهاد می‏شود که مدیران به تقویت جنبه‏های هوش معنوی در محیط کار توجه بیشتری نمایند.

اساتید راهنما و مشاور

بزرگمهر اشرفی، حسن فراتی