طراحی الگوی مطلوب برنامه درسی آموزش مهارت های زندگی دوره ابتدایی

موسی بندک

چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی برنامه درسی آموزش مهارت های زندگی در دوره ابتدایی انجام شد.دراین پژوهش از روش تحلیل محتوای کیفی بهره گرفته شد. جامعه مورد مطالعه در این پژوهش شامل صاحبنظران حوزه مهارت های زندگی و آموزش وپرورش وسند ملی آموزش وپرورش بود که روش نمونه گیری از جامعه صاحبنظران، نمونه گیری هدفمند وروش نمونه گیری سند ملی آموزش و پرورش، روش نمونه گیری ملاکی است. روش گردآوری اطلاعات از صاحبنظران مصاحبه نیمه ساختار و روش گرد آوری سند، روش اسنادی می باشد. برای تحلیل اطلاعات به دست آمده از مصاحبه با صاحبنظران از روش تحلیل تماتیک و برای تحلیل سند ملی آموزش و پرورش از روش تحلیل محتوای قیاسی استفاده شد. یافته های حاصل از تحلیل اطلاعات با استفاده از روش تحلیل تماتیک، منتج به شناسایی چهارمولفه در حوزه برنامه درسی آموزش مهارت های زندگی شدکه در مولفه های هدف 8تم ارتقای مهارت بین فردی،ارتقای بهداشت جسم وروان،ارتقای معنویات ،ارتقای هارت های زیست محیطی،ارتقای مهارت شهروندی،رشد تفکر سیاسی،ارتقای مهارت های عصر فاوا،رشد مهارت های اقتصادی و در مولفه محتوا نیز هشت تم اصلی زیست مردم سالارانه،بهداشت روانی و مهارت های اجتماعی،اندیشه سیاسی،سواد فاوا،مدیریت مالی،سرمایه های ملی،معنویات و بهداشت فردی شناسایی شد. در مولفه سوم، روش های ایفای نقش، بازی های آموزشی، سقراطی، بارش مغزی، حل مسئله، سخنرانی، دعوت از صاحبنظران، گردش سیاحتی وزیارتی به عنوان روش های اصلی آموزش مهارت های زندگی به دست آمدند. در مولفه روش های ارزشیابی نیز، روش های زیر از یافته های مصاحبه می باشند:پروژه گروهی، فردی، ارزشیابی توسط همتایان، توسط خانواده، خود ارزشیابی،کارپوشه،مشاهده فرایندی عملکرد. از تحلیل یافته های حاصل از تحلیل قیاسی سند ملی اموزش وپرورش چهار مولفه آشکار شد که در مولفه هدف پنج تم اصلی به دست آمد که شامل موارد زیر می باشند:ارتقای معنویات ارتقای حقوق ومسئولیت اجتماعی،ارتقای توانمندی هنری،ارتقای مهارت های مالی،ارتقای نگرش مثبت به علم و دانش ورشد بهداشت فردی. در مولفه محتوا نیز تم های زیر به دست آمد:مسئولیت مدنی، هنر اسلامی، اقتصاد اسلامی،معرفت افزایی، رشد فردی، معنویات. درمولفه روش نیز روش سخنرانی،قصه خوانی، گردش سیاحتی وبازی های آموزشی ودر مولفه روش های ارزشیابی نیز ارزشیابی کمی، توسط همتایان، والدین ومشاهده فرایندی عملکرد شناسایی شدند. در مجموع می توان گفت برنامه درسی پیشنهادی متخصصین با برنامه درسی مورد تاکید سند ملی نفاوت های زیادی در مولفه های هدف، محتوا، روش آمورش وروش های ارزشیابی ندارد.اما الگوی مطلوب آموزش مهارت های زندگی الگویی است که هم برمبانی برنامه درسی آموزش مهارت های زندگی تاکید وتوجه داشته باشد و هم نیاز های روز دانش آموزان،جامعه و تغییرات آن پایه ای برای آموزش قراردهد.

اساتید راهنما و مشاور

حسن ملکی، عباس عباس پور، صغری ابراهیمی قوام