تحلیل مخاطرات ناشی از فرآیندهای ژئومورفولوژیکی دامنه جنوبی آتشفشان دماوند
چکیده
کشور ایران از جمله کشورهایی است که با مسائل مرتبط با حرکات توده ای و زمین لغزه ها دست به گریبان است. کشور ما سرزمینی است که به دلایل زمین شناختی،توپوگرافیکی واقلیمی برخی سوانح طبیعی چون زلزله،سیلاب و زمین لغزه ها درآن به کرات رخ می دهند . نزدیک به نیمی از مساحت کشور کوهستانی و دارای شیبهای تند است . لرزه خیزی،وجود گسلهای فعال و سازوکار بارش باعث می شودکه هر ساله زمین لغزه های متعددی در نواحی کوهستانی کشور رخ دهد وخسارات قابل توجهی به محیط زیست انسانی و طبیعی وارد آید. در پژوهش حاضر سعی بر آن است که پس از شناسایی مخاطرات ژئومورفولوژیک، عوامل موثر بر ایجاد آن و وضعیت رخداد آنها از نظر زمانی و دامنه وسعت آنها و محل وقوع آنها در دامنه جنوبی کوه دماوند مورد بررسی قرار گیرد تا شاید بتوان به ارائه راهکارهای اجرایی مناسب جهت کاهش آسیب ها و یا حتی خنثی نمودن اثرات آنها دست یافت تا بدین طریق بتوان به برنامه ریزان و مسئولین مربوطه یاری رساند. مخاطرات ژئومورفولوژیک هر یک طی فرآیند پیچیده ای تحت تأثیر عوامل مختلفی رخ می دهند، بنابراین بررسی و پژوهش بر روی این این مخاطرات ، دلایل وقوع آنها ، پهنه بندی خطر وقوع و ارائه راهکارها ودستورالعمل هایی جهت کنترل و تثبیت آنها در این محدوده می تواند تا حد زیادی از بروز خسارات جانی ومالی و زیست محیطی در آینده بکاهد. در این تحقیق با استفاده از مدل سلسه مراتبیahp ، نقشه پهنه بندی مخاطرات منطقه مورد مطالعه در نرم افزار gis تهیه و تفسیر گردید. نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد که استفاده از عکس های هوایی قدیمی و جدید با مقیاس مناسب ( 1:20000 تا 1:50000 ) برای تشخیص نواحی گسسته شده و دارای حرکتهای توده ای نسبت به تصاویر ماهواره ای لندست بسیار ارجحیت دارد زیرا وضوح نواحی گسیخته شده و لغزیده در عکسهای هوایی بسیار بیشتر است همچنین مهمترین عوامل موثر در وقوع مخاطرات ژئومورفولوژیکی در منطقه ، لایه بندی گسلها و شکستگی ها و شبکه زهکشی می باشد .