نگرشی بر خدمت وظیفه عمومی در پرتو قانون اساسی و نظام حقوقی ایران
چکیده
خدمت وظیفه در ایران یکی از تکالیفی است که بر عهده ی افراد ذکور قرار گرفته و این تکلیف با قوانین و آیین نامه های مختلفی سازماندهی شده است. آخرین اصلاحات قانون خدمت وظیفه عمومی در سال1390 انجام گرفته است. خدمت وظیفه ی عمومی همواره با موافقان و مخالفانی روبرو بوده که این تحقیق مجزا از این قضیه نیست. اما بیشتر از هر مطلبی در این تحقیق سعی شده است نگرشی به خدمت وظیفه ی عمومی با روش تحلیلی و توصیفی بیشتر از منظر قوانین و نظام حقوقی ایران صورت پذیرد. الزامی بودن خدمت وظیفه عمومی برای اولاد ذکور و عدم الزام آن برای اولاد اناث در نظام وظیفه عمومی جمهوری اسلامی ایران یکی از مباحثی است که در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته است. با عنایت به اینکه خدمت مقدس سربازی تنها مصداق عینی آموزش دفاع همگانی در کشور است؛ لکن وجود معافیت های مختلفی از جمله معافیت اولاد مادر مطلقه، معافیت خانواده های معزز ایثارگران و شهداء و همچنین معافیت روحانیون، نخبگان علمی و... از خدمت وظیفه عمومی از جمله مواردی است که می توان به عنوان مانع تحقق آموزش دفاع همگانی که از وظایف دولت مصرح در بند 11 اصل سوم و اصل یکصد و پنجاه و یکم قانون اساسی است، برشمرد. علاوه بر موردی که بیان شد مستثنی نمودن اقشار مختلف مردم از رفتن به خدمت وظیفه عمومی بیم آن را در پی دارد که افرادی با هدف فرار از این تکلیف قانونی وارد اقشاری شوند که بدان وسیله بتوانند از رفتن به خدمت سربازی معاف شوند.