کاربرد الگوی kirkpatrick در ارزشیابی برنامه آموزشی پیشگیری از مصرف خودسرانه داروها در زنان

نگین نیک سادات، negin niksadat phd student in health education and health promotion, school of public health, shahid beheshti university of medical sciences, student research committee, tehran, iranدانشجوی دکتری تخصصی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویان، تهران، ایران. مهناز صلحی، mahnaz solhi phd in health education and health promotion, associate professor, department of health education and health promotion, school of public health, iran university of medical sciences and health services, tehran, iranدکتری تخصصی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران زهرا جلیلی، zahra jalili phd in health education and health promotion, associate professor, department of health education and health promotion, school of medicine, science and research branch, islamic azad university, tehran, iranدکتری تخصصی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده علوم پزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد واحد تهران، تهران، ایران شایسته شیرزادی، shayesteh shirzadi phd student in health promotion and health education, department of health, school of public health, tabriz university of medical sciences, tabriz, iranدانشجوی دکتری آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، گروه بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران محسن محمدی، mohsen mohammadi msc in occupational health engineering, department of health, school of public health, tehran university of medical sciences, tehran, iranکارشناس ارشد مهندسی بهداشت حرفه ای، گروه بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران محمودرضا گوهری، mahmod reza gohari phd in statistics, department of statistics and mathematics, hospital management research center, school of management and medical information, iran university of medical sciences and health services, tehran, iranدکتری تخصصی آمار، گروه آمار و ریاضی، مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: مصرف خودسرانه دارو از معضلات حاد بهداشتی است. آموزش پیشگیری از آن اهمیت زیادی دارد. اگر آموزش، تغییرات لازم را در شرکت کنندگان ایجاد نماید، اثربخش می باشد. مطالعه حاضر با استفاده از مدل کرک پاتریک (kirkpatrick) به ارزشیابی برنامه آموزشی پیشگیری از مصرف خودسرانه داروها در زنان پرداخت. روش کار: این مطالعه از نوع ارزشیابی برنامه بر اساس الگوی kirkpatrick بود که روی 88 نفر از زنان انجام شد. از روش نمونه گیری خوشه ای استفاده گردید. ابزار جمع آوری اطلاعات، دو پرسش نامه محقق ساخته و dreem (dundee ready education environment measure) مبتنی بر الگوی kirkpatrick بود که روایی و پایایی آن محاسبه شد. آموزش گروه آزمون طی یک ماه صورت گرفت. میزان اثربخشی آموزش بر حسب اختلاف معنی دار نمرات حیطه های واکنش، یادگیری و رفتار در پیش آزمون و پس آزمون دو گروه آزمون و شاهد انجام گردید. داده ها با استفاده از آزمون های آماری توصیفی و تحلیلی در نرم افزار آماری spss مقایسه و تجزیه تحلیل شد. یافته ها: میانگین نمره مطلوبیت ادراکات سطح واکنش به صورت درک محیط یادگیری 06/7 ± 81/44، توانایی علمی 11/4 ± 50/31، شرایط اجتماعی 54/3 ± 50/22، جو آموزش 46/7 ± 10/43 و آموزش دهنده 20/5 ± 37/41 به دست آمد. اختلاف معنی داری بین میانگین تغییر آگاهی و بین میانگین تغییر نگرش بعد از آموزش در سطح دوم و نیز بین میانگین تغییر رفتار در سطح سوم گروه آزمون و شاهد بر اساس آزمون independent t وجود داشت (001/0 < p). نتیجه گیری: دوره آموزشی پیشگیری از مصرف خودسرانه دارو بر اساس ارزشیابی kirkpatrick، تغییرات مؤثر ایجاد نمود و اثربخشی مناسب داشت.