مقاله

نگاهی تعلیلی و فلسفی به وصف ناپذیری خدا در نهج البلاغه

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

امیرمؤمنان علی بن ابیطالب(ع) از صدر اسلام تاکنون به دروازه شهر علم نبوی مشهور است، نگاه و بیان ایشان نسبت به قرآن کریم همواره مرجع مفسّران و محققان بوده است . در این زمینه، یکی از رابطه های عمیق نهج البلاغه با قرآن، تعلیل آیات قرآن در کلام علوی است. حضرت در قسمت هایی از نهج البلاغه به تعلیل آیات پرداخته و علل و چرایی کلام الهی را در قرآن مجید بیان می دارد. در واقع، می توان در نهج البلاغه پاسخ عقلی و حکمی برخی از آیات الهی را دریافت نمود و از فلسفه آن مطلع شد. از جمله ی آنها تعلیل فلسفی و عقلی مفهوم آیه شریفه «سبحان الله عمّا یصفون» است که حضرت دلایل ناتوانی انسان را از توصیف حقیقت باری تعالی بیان می دارد. این نوشتار سعی دارد، دو برهان منطقی ـ قیاسی و عقلی ـ فلسفی امام علی (ع) را در «سبوحیت الهی در توصیف» و چرایی و چگونگی آنرا نشان دهد.

نویسندگان و وابستگی سازمانی
  1. مجتبی الهیان — استادیار دانشکده فقه و فلسفه، پردیس قم، دانشگاه تهران
  2. حامد پوررستمی — دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده اصول الدین

اسناد مشابه

  • نگاهی تازه به اسناد حکمت های نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۴فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه (علمی - پژوهشی)وحید سبزیان پور، فرزانه فتاحیان

    سیدرضی برای سخنانی که از حضرت علی(ع) در نهج­البلاغه نقل کرده است، سند و مدرکی نیاورده است. با آنکه فصاحت و بلاغت علی(ع) برای عام و خاص امری بدیهی است، و بازتاب آن در نثر و نظم عربی و فارسـی روشن­تر از خورشید است، این امر از دیرباز موجب شده است برخی از علمای اهل سنت و در این اواخر

  • نگاهی تازه به اسناد حکمت های نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۴پژوهشنامه نهج البلاغهوحید سبزیان پور، فرزانه فتاحیان

    سیدرضی برای سخنانی که از حضرت علی(ع) در نهجالبلاغه نقل کرده است، سند و مدرکی نیاورده است. با آنکه فصاحت و بلاغت علی(ع) برای عام و خاص امری بدیهی است، و بازتاب آن در نثر و نظم عربی و فارسی روشنتر از خورشید است، این امر از دیرباز موجب شده است برخی از علمای اهل سنت و در این اواخر بر

  • تحلیل فلسفی سخن امیرالمومنین در نهج البلاغه: «التوحید أن لا تَتوَهَّمَه» بر اساس مبانی حکمت متعالیه

    مقاله۲۰۲۶اندیشه دینیمحمدجواد جعفری زاده، وحیده فخارنوغانی

    در حکمت 470 نهج البلاغه از امام علی(ع) دربارة توحید سوال شده است و امام در پاسخی کوتاه و ژرف، با اشاره به عبارت (التوحید أن لا تَتوَهَّمَه)، میان «توحید» و «به‌وهم نیاوردن خداوند»، این‌همانی برقرار کرده‌است. پژوهش حاضر با روش تحلیلی–توصیفی و با تکیه‌بر مبانی حکمت متعالیه، در صدد

  • نقد و بررسی شبهه ی دقت وصف و غرابت تصویر در نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۵فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه (علمی - پژوهشی)علی حاجی خانی، علی بیدسرخی

    یکی از شبهاتی که توسط برخی تشکیک کنندگان درباره ی نهج البلاغه مطرح گردیده است، شبهه ی وجود دقت وصف و غرابت در تصویر در خطبه های 155، 165 و 185 مربوط به توصیف خفّاش، طاووس، مورچه و ملخ می باشد، به نحوی که در این خصوص بیان داشته اند در آثار اولیه­ی عربی و اسلامی هیچ گونه اثری از وج

  • رابطه عقیدتی - معرفتی انسان و خدا در نهج البلاغه

    مفهوم «رابطه» یک‌صد و پنجاه سال پیش هرگز به معنای امروزی به‌کار نمی‌رفت. با این وجود، مفاهیم جانشین آن از قبیل «انس» در نهج ‌البلاغه به‌کرّات آمده است که هریک از آنها بیان‌کننده اصناف و مراتب رابطه اعم از رابطه انسان و خدا و سایر رابطه‌هایند. در زمینه روابط انسان، در مجموع با چها

  • رابطه عقیدتی - معرفتی انسان و خدا در نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۵انسان پژوهی دینیبخشعلی قنبری

    مفهوم «رابطه» یک­صد و پنجاه سال پیش هرگز به معنای امروزی به­کار نمی­رفت. با این وجود، مفاهیم جانشین آن از قبیل «انس» در نهج ­البلاغه به­کرّات آمده است که هریک از آنها بیان­کننده اصناف و مراتب رابطه اعم از رابطه انسان و خدا و سایر رابطه­هایند. در زمینه روابط انسان، در مجموع با چها