Article

نگاهی تعلیلی و فلسفی به وصف ناپذیری خدا در نهج البلاغه

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

امیرمؤمنان علی بن ابیطالب(ع) از صدر اسلام تاکنون به دروازه شهر علم نبوی مشهور است، نگاه و بیان ایشان نسبت به قرآن کریم همواره مرجع مفسّران و محققان بوده است . در این زمینه، یکی از رابطه های عمیق نهج البلاغه با قرآن، تعلیل آیات قرآن در کلام علوی است. حضرت در قسمت هایی از نهج البلاغه به تعلیل آیات پرداخته و علل و چرایی کلام الهی را در قرآن مجید بیان می دارد. در واقع، می توان در نهج البلاغه پاسخ عقلی و حکمی برخی از آیات الهی را دریافت نمود و از فلسفه آن مطلع شد. از جمله ی آنها تعلیل فلسفی و عقلی مفهوم آیه شریفه «سبحان الله عمّا یصفون» است که حضرت دلایل ناتوانی انسان را از توصیف حقیقت باری تعالی بیان می دارد. این نوشتار سعی دارد، دو برهان منطقی ـ قیاسی و عقلی ـ فلسفی امام علی (ع) را در «سبوحیت الهی در توصیف» و چرایی و چگونگی آنرا نشان دهد.

Authors and affiliations
  1. مجتبی الهیان — استادیار دانشکده فقه و فلسفه، پردیس قم، دانشگاه تهران
  2. حامد پوررستمی — دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده اصول الدین

Similar items

  • نگاهی تازه به اسناد حکمت های نهج البلاغه

    Article2014فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه (علمی - پژوهشی)وحید سبزیان پور، فرزانه فتاحیان

    سیدرضی برای سخنانی که از حضرت علی(ع) در نهج­البلاغه نقل کرده است، سند و مدرکی نیاورده است. با آنکه فصاحت و بلاغت علی(ع) برای عام و خاص امری بدیهی است، و بازتاب آن در نثر و نظم عربی و فارسـی روشن­تر از خورشید است، این امر از دیرباز موجب شده است برخی از علمای اهل سنت و در این اواخر

  • نگاهی تازه به اسناد حکمت های نهج البلاغه

    Article2014پژوهشنامه نهج البلاغهوحید سبزیان پور، فرزانه فتاحیان

    سیدرضی برای سخنانی که از حضرت علی(ع) در نهجالبلاغه نقل کرده است، سند و مدرکی نیاورده است. با آنکه فصاحت و بلاغت علی(ع) برای عام و خاص امری بدیهی است، و بازتاب آن در نثر و نظم عربی و فارسی روشنتر از خورشید است، این امر از دیرباز موجب شده است برخی از علمای اهل سنت و در این اواخر بر

  • تحلیل فلسفی سخن امیرالمومنین در نهج البلاغه: «التوحید أن لا تَتوَهَّمَه» بر اساس مبانی حکمت متعالیه

    Article2026اندیشه دینیمحمدجواد جعفری زاده، وحیده فخارنوغانی

    در حکمت 470 نهج البلاغه از امام علی(ع) دربارة توحید سوال شده است و امام در پاسخی کوتاه و ژرف، با اشاره به عبارت (التوحید أن لا تَتوَهَّمَه)، میان «توحید» و «به‌وهم نیاوردن خداوند»، این‌همانی برقرار کرده‌است. پژوهش حاضر با روش تحلیلی–توصیفی و با تکیه‌بر مبانی حکمت متعالیه، در صدد

  • نقد و بررسی شبهه ی دقت وصف و غرابت تصویر در نهج البلاغه

    Article2015فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه (علمی - پژوهشی)علی حاجی خانی، علی بیدسرخی

    یکی از شبهاتی که توسط برخی تشکیک کنندگان درباره ی نهج البلاغه مطرح گردیده است، شبهه ی وجود دقت وصف و غرابت در تصویر در خطبه های 155، 165 و 185 مربوط به توصیف خفّاش، طاووس، مورچه و ملخ می باشد، به نحوی که در این خصوص بیان داشته اند در آثار اولیه­ی عربی و اسلامی هیچ گونه اثری از وج

  • رابطه عقیدتی - معرفتی انسان و خدا در نهج البلاغه

    مفهوم «رابطه» یک‌صد و پنجاه سال پیش هرگز به معنای امروزی به‌کار نمی‌رفت. با این وجود، مفاهیم جانشین آن از قبیل «انس» در نهج ‌البلاغه به‌کرّات آمده است که هریک از آنها بیان‌کننده اصناف و مراتب رابطه اعم از رابطه انسان و خدا و سایر رابطه‌هایند. در زمینه روابط انسان، در مجموع با چها

  • رابطه عقیدتی - معرفتی انسان و خدا در نهج البلاغه

    Article2015انسان پژوهی دینیبخشعلی قنبری

    مفهوم «رابطه» یک­صد و پنجاه سال پیش هرگز به معنای امروزی به­کار نمی­رفت. با این وجود، مفاهیم جانشین آن از قبیل «انس» در نهج ­البلاغه به­کرّات آمده است که هریک از آنها بیان­کننده اصناف و مراتب رابطه اعم از رابطه انسان و خدا و سایر رابطه­هایند. در زمینه روابط انسان، در مجموع با چها