اثرات دورکنندگی عصارههای گیاهان خرزهره (nerium oleander l.) اسطوخودوس (lavandula officinalis l.) و آنغوزه (ferula assafoetida l.) روی شپشه آرد tribolium castaneum (herbst)
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
شپشه آرد یکی از آفات مهم محصولات انباری، به خصوص آرد است که باعث خسارت اقتصادی بر کمیت و کیفیت آرد می شود. از آنجا که استفاده از دورکننده ها می تواند یکی از روشهای نوین در کنترل آفات انباری به حساب آید، در این پژوهش قدرت دورکنندگی عصارههای برگ، گل قرمز و گل سفید خرزهره (nerium oleander l.)، برگ اسطوخودوس (lavandula officinalis l.) و صمغ آنغوزه (ferula assafoetida l.) در شرایط اتاق رشد، در دمای 1±28 درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی 80-70 درصد و در تاریکی روی حشرات کامل شپشه آرد مورد ارزیابی قرار گرفت. برای تعیین درصد دورکنندگی، از کاغذهای صافی آغشته به غلظتهای مختلف عصارههای گیاهی استفاده شد. هر کاغذ صافی به دو نیمه مساوی تقسیم شد. هر نیمه به طور جداگانه با غلظتهای 99/1، 98/3، 94/11، 90/19 و 78/27 میکرولیتر بر سانتی متر مربع آغشته شد. نیمه دیگر به عنوان شاهد فقط با حلال استون آغشته گردید. سپس، دو نیمه کاغذ توسط چسب نواری به هم متصل شده و در پتری دیش (قطر 8 سانتی متر) قرار گرفتند. در هر پتری دیش 20 حشره کامل شپشه آرد را در وسط کاغذ صافی قرار داده و تعداد حشرات کامل موجود روی هر نیمه، هر یک ساعت تا پنج ساعت مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج آزمایش نشان داد که عصاره صمغ آنغوزه نسبت به عصارههای برگ، گل قرمز و گل سفید خرزهره و برگ اسطوخودوس به طور معنی داری دارای قدرت دورکنندگی بسیار بالایی بود. به طوری که درصد دورکنندگی این عصاره روی شپشه آرد در غلظت 78/27 میکرولیتر بر سانتی متر مربع پس از دو ساعت 75/98 درصد بود. کمترین درصد دورکنندگی (5/5 درصد) در غلظت 99/1 میکرولیتر بر سانتی متر مربع در عصاره برگ اسطوخودوس دیده شد. در تمام موارد با افزایش غلظت، قدرت دورکنندگی افزایش یافت و با گذشت زمان در طی پنج ساعت از قدرت آن کاسته نشد.
Authors and affiliations
- جواد ناظمی رفیع — دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده کشاورزی، گروه حشره شناسی کشاورزی
- سعید محرمی پور — دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده کشاورزی، گروه حشره شناسی کشاورزی