تأثیر عصاره های اتانولی گیاهان رزماری ،rosmarinus officinalis l. و خرزهرهl. nerium oleander روی مرگ و میر و شاخص های زیستی و تولیدمثلی شته جالیز aphis gossypii (hom.: aphididae)

زهره کورکی، کارشناسی ارشد، حشره شناسی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان. شهناز شهیدی نوقابی، استادیار گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان. کامران مهدیان، استادیار گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان.

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

شته جالیز، glover (hom.: aphididae) gossypii aphisیکی از آفات مهم محصولات گلخانه ای، باغی و زراعی می باشد. جهت حفظ سلامت محیط­زیست، کاهش استفاده از ترکیبات شیمیایی در کنترل آفات امری ضروری به­نظر می رسد. در پژوهش حاضر، تأثیر تیمارهای عصاره ی اتانولی دو گیاه رزماری، rosmarinus officinalis l. و خرزهره، nerium oleander و نیز آفت کش ایمیداکلوپراید روی شته جالیز به­روش غوطه ور کردن برگ در شرایط آزمایشگاهی (دمای 1 ± 25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 5 ± 65 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی به 8 ساعت تاریکی روی شته جالیز مورد بررسی قرار گرفت. lc50آفت کش های ایمیداکلوپراید، عصاره رزماری و خرزهره بعد از 72 ساعت به­ترتیب 004/0، 69/24 و 26/45 میلی گرم بر میلی لیتر به­دست آمد. در این تحقیق، تأثیرات غلظت کشنده (lc30) هر یک از عصاره های گیاهی و حشره کش ایمیداکلوپراید روی a. gossypii مورد ارزیابی قرار گرفت. طول عمر حشرات کامل و میزان پوره زایی به­ازای هر ماده در هر روز اندازه گیری شد. تأثیرات معنی­داری در پارامترهای جدول زندگی شامل بقاء، نرخ ذاتی افزایش جمعیت، نرخ متناهی افزایش جمعیت، نرخ خالص تولیدمثل و میانگین طول دوره ی یک نسل در شته هایی که روی برگ های تیمار شده با عصاره های گیاهی و آفت کش ایمیداکلوپراید تغذیه شده بودند در مقایسه با شاهد مربوطه مشاهده شد. اطلاعات به­دست آمده از پژوهش حاضر نشان داد که عصاره های گیاهان رزماری و خرزهره از پتانسیل خوبی برای کنترل شته جالیز برخوردارند. در عین حال برای نتیجه گیری نهایی نیاز به آزمایشات بیشتری در شرایط گلخانه و مزرعه می باشد.