Article

نقد و ارزیابی وظیفه گرایی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

مکتب وظیفه گرایی یکی از مکاتب اصلی مطرح در فلسفه ی اخلاق پزشکی است که می توان با بررسی و شناخت دقیق آن، راه حل­های بیش تری در مورد چالش­هایی که اخلاق پزشکی با آن روبه­رو است، به دست آورد. در فلسفه ی اخلاق، وظیفه­گرایی به آن دسته از نظریاتی اطلاق می شود که مطابق آن ها ملاک درستی و نادرستی عمل، قطع نظر از میزان سود و به طور کلی نتایج و پیامدهای آن منوط به خود عمل و ویژگی های آن است؛ به عبارت دیگر، وظیفه­گرایان معتقدند که انجام افعال اخلاقی، قطع نظر از نتایجی که به بار می آورند، برای انسان الزامی است و این الزام در خود افعال قرار دارد و نه این که مترتب بر فعل و مؤخر از آن باشد (مانند غایت گرایی). غایت­گرا همواره به نتایج فعل خویش و وظیفه گرا همواره به وظیفه­ی خود می­اندیشد. در این مقاله برآنیم تا با نظر اجمالی بر وظیفه­گرایی و دو شاخه­ی اصلی آن، وظیفه­گرایی عمل­نگر و وظیفه­گرایی قاعده­نگر، به نقد و ارزیابی آن ها بپردازیم. در فلسفه ی اخلاق، به طور کلی، نظریات وظیفه­گرایانه به مراتب کم تر از نظریات غایت­گرایانه مورد انتقاد قرار گرفته­اند، چرا که نقد این گونه نظریات دشوارتر از نقد نظریات غایت­گرایانه است.

Similar items

  • تقریری جدید از وظیفه گرایی نتیجه گرا

    Articleتأملات فلسفی

    مقاله حاضر در زمینۀ اخلاق هنجاری است که تلاش دارد نظریه ای نو دربارۀ معیار درستی و نادرستی اعمال ارائه دهد. تقریرهای سنّتی نظریه های نتیجه گرایی (که معیار درستی عمل را خوبی نتایج آن می داند) و وظیفه گرایی (که معیار درستی عمل را ذات عمل بیان می کند، نه نتیجه) هر دو ناقص بوده و دار

  • بررسی رابطه وظیفه گرایی با نتیجه گرایی

    Articleپژوهش های فلسفیمحمدجواد موحدی

    نظریّات وظیفه­گرایانه در تقابل با نظریّات نتیجه­گرایانه بهتر فهمیده می­شوند و در فلسفه اخلاق، عموماً در اشاره به انگاره­های اخلاقی غیر نتیجه­گرایانه به کار می­روند. یکی از مهمترین دلالت­­­­های وظیفه­گرایی این است که رفتار شخص می­تواند نادرست باشد، حتی اگر نتایج آن بهترین نتایج مم

  • بررسی رابطة وظیفه¬گرایی با نتیجه گرایی

    Article2010مجله پژوهشهای فلسفی دانشگاه تبریزمحمدجواد موحدی

    نظریّات وظیفه­گرایانه در تقابل با نظریّات نتیجه­گرایانه بهتر فهمیده می­شوند و در فلسفة اخلاق، عموماً در اشاره به انگاره­های اخلاقی غیر نتیجه­گرایانه به کار می­روند. یکی از مهمترین دلالت­­­­های وظیفه­گرایی این است که رفتار شخص می­تواند نادرست باشد، حتی اگر نتایج آن بهترین نتایج مم

  • تقابل وظیفه گرایی و غایت گرایی فایده محور در توجیه کیفر

    Articleپژوهشنامه حقوق کیفریهادی رستمی، استادیار گروه حقوق دانشگاه بوعلی سینا همدان

    توجیه کیفر در فلسفه اخلاق معاصر تحت سیطره و نفوذ دو جریان دیرپا در ساحت اخلاق هنجاری، یعنی غایت­گرایی و وظیفه­گرایی است. وظیفه­گرایی به نفس عمل می­نگرد و درستی و نادرستی اَعمال را فارغ از پیامد­های احتمالی­شان، داوری کرده و در صدور احکام هنجاری نظر به غایت ندارد. توجیه کیفر در ای

  • شاخص های وظیفه گرایی اخلاقی درمکتب اخلاقی امیرمومنان ع از دیدگاه نهج البلاغه

    نهج البلاغه و معارف بلند آن ساحتی اخلاقی و تربیتی دارد و تمام گفتار امام علی ع در صحنه های مختلف بر محوریت اخلاق و تعقل استوار است. امام ع، در تمام عرصه های زندگی همواره به انجام تکلیف و اجرای حق و عدالت، توجه داشتند و هیچگاه برای رسیدن به اهداف متعالی از ابزار و روش های غیر دینی

  • تبیین جایگاه تفکر انتقادی در وظیفه¬گراییِ معرفتیِ اخلاقِ باور

    Article2016پژوهش های اخلاقیفرامرز محمدی پویا، سعید ضرغامی همراه، سید مهدی سجادی، یحیی قائدی

    هدف از پژوهش حاضر تبیین جایگاه تفکر افتقادی در وظیفه گراییِ جعرفتیِ اخمالِ باور جیباشد. برای ایمن جنظمور از روش تح یمل جفهموجی بمرای تح یمل وظیفمهگرایمیِ جعرفتی، تفکر افتقادی و همچنین تبیین جایگاه تفکر افتقادی در وظیفمهگرایمیِ جعرفتمی استفاده شده است. یافتههای پژوهش حاضر فشان جید