بررسی شدت سیل خیزی زیرحوضه های کارون و عوامل مؤثر بر آن در شبیه سازی مدیریت یکپارچه و نیمه توزیعی سیلاب
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
در پژوهش حاضر، ضمن مقایسۀ رفتار حوضۀ کارون در دو شبیهسازی یکپارچه و نیمهتوزیعی هیدروگراف سیل، شدت سیل خیزی زیرحوضهها و تأثیر عوامل فیزیکی مؤثر بر هیدروگراف سیل بررسی شده است. نتایج نشان میدهد که اختلاف هیدروگرافهای محاسبه شده با روش یکپارچه و نیمهتوزیعی، بسیار ناچیز بود. همچنین نتایج این بررسی حاکی از آن است که شدت سیلخیزی زیرحوضهها لزوماً تابع مساحت آنها نیست و عوامل دیگری همچون موقعیت زیرحوضهها نسبت به خروجی و سایر عوامل فیزیکی و اقلیمی نیز در پتاسیل تولید دبی زیرحوضهها مؤثرند. بر اساس نتایج اولویتبندی شدت سیلخیزی زیرحوضههای منطقۀ تحقیق، از نظر سهم مشارکت در دبی خروجی، زیرحوضههای بارز و دزک آباد، و از نظر سهم مشارکت زیرحوضهها در واحد سطح، زیرحوضههای بارز و سولکان از میان هشت زیرحوضۀ منتخب در این تحقیق، هر یک به ترتیب در رتبههای اول و هفتم قرار دارند. همچنین نتایج آنالیز حساسیت مدل بر اساس پنج پارامتر شیب آبراهۀ اصلی، شمارۀ منحنی، مساحت، ضریب گراولیوس و شیب متوسط حوضه نشان میدهد که مهم ترین عامل مؤثر در سیل زیرحوضهها، عامل شمارۀ منحنی بوده است. ازاین رو مدیریت صحیح تغییر کاربری اراضی زیرحوضهها به عنوان مهم ترین شاخص مؤثر بر شمارۀ منحنی، نقش مؤثری در کنترل شدت سیل تولیدشده در خروجی حوضه خواهد داشت.
Authors and affiliations
- فاطمه کاراندیش — استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران
- کیومرث ابراهیمی — دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدۀ مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران - ایران.
- جهانگیر پرهمت — دانشیار پژوهشکدۀ حفاظت خاک و آبخیزداری کشور، تهران - ایران.