Article

سازوکار اثبات عقلانیت باور دینی در اندیشه لیندا زگزبسکی

غلامحسین جوادپور

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

باورها همواره معجونی از پندارها و خرافات با حقایق و راستی­ها بوده­اند و بشر همواره این دغدغه را داشته تا اعتقادات خود را با در دست داشتن معیارهایی بپیراید. معرفت­شناسان با ارائۀ ملاک­هایی درصدد راستی­آزمایی باورها برآمده و سازوکاری برای این امر ترسیم کرده­اند. باورهای دینی به دلیل گستره و اهمیت زیاد آنها و نیز ماورایی بودن شان محور اختلاف فراوانی شده­اند؛ نظام­های معرفتی ای مانند قرینه­گرایی و وثاقت­گرایی ارزش معرفتی این باورها را سنجیده­اند. زگزبسکی، با درانداختن ساختاری فضیلت­گرا و با ابداع برخی از اصول کلی، نگاهی نو به ارزش عقلانی باورهای دینی دارد. وی، نخست،رویه­های رایج در معرفت­شناسی دینی را نقد می­کند و، سپس، با استفاده از دو ویژگی «فطری بودن» و «فراگیری» عقل سه اصل عقلانیت ارائه می­کند و باورها را براساس آنها می­سنجد. در نگاه او، باورهای دینی توان برآوردن این معیارها را دارند. این مقاله به بررسی رویکردهای سلبی و ایجابی وی در این زمینه می پردازد.

Authors and affiliations
  1. غلامحسین جوادپور — دکترای فلسفۀ دین و مسائل جدید کلامی دانشگاه قم.

Similar items

  • سازوکار اثبات عقلانیت باور دینی در اندیشه لیندا زگزبسکی

    Article2014فصلنامه علمی پژوهشی آیین حکمتغلامحسین جوادپور

    باورها همواره معجونی از پندارها و خرافات با حقایق و راستیها بودهاند و بشر همواره این دغدغه را داشته تا اعتقادات خود را با در دست داشتن معیارهایی بپیراید. معرفتشناسان با ارائۀ ملاکهایی درصدد راستیآزمایی باورها برآمده و سازوکاری برای این امر ترسیم کردهاند. باورهای دینی به دلیل گستر

  • بررسی تطبیقی عقلانیت باور دینی در پرتو فرزانگی نزد سهروردی و زگزبسکی

    Article2022حکمت معاصرعباس خسروی بیژائم، محمد سعیدی‌مهر، سید علی علم الهدا، غلامحسین خدری

    یکی از الگوهای معرفت شناسی باور دینی معرفت شناسی فضیلت گرا است. این نظریه با تمرکز بر فضایل عقلانی بویژه فرزانگی و ویژگی منشی باورمند به ارزیابی باور دینی می پردازد. زگزبسکی در نظریه معرفتشناسی فضیلت ناب با تکیه بر فضایل عقلانی بویژه فرزانگی به تبیین باورهای دینی پرداخته است. آرا

  • عقلانیت باور دینی از نگاه برون گرایان

    Article2012پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت)محمد علی مبینی

    دفاع از عقلانیّت باور دینی در طول تاریخ، بسته به نوع رویکردهای فلسفی و معرفتی حاکم بر اندیشه ی بشر، رنگ‎های مختلفی به خود گرفته و انواع گوناگونی پیدا کرده است. بسط و توسعه ی برون‎گرایی در معرفت‎شناسی معاصر، سبب شده است تا عدّه‎ای از اندیشمندان دینی، که در باب معرفت، دیدگاهی برون‎

  • بررسی تطبیقی «عقلانیت باور دینی» از منظر پلانتینگا و علامه طباطبائی

    Article2019فصلنامه علمی پژوهشی آیین حکمتهادی صادقی، مرتضی حبیبی سی سرا

    پرسش از «عقلانیت باور دینی» ذهن دین‌پژوهان، بهویژه بسیاری از فلاسفه دین را به خود معطوف کرده است. زمینۀ طرح این پرسش، مخصوصاً «معقولیت باور به خدا» را باید در مغربزمین جستوجو کرد. به چالش کشیده‌شدن مفاهیم بنیادین دینی، در کنار نارسایی برخی مفاهیم فلسفی، بسترساز تضارب آرا درباره ا

  • عقلانیت باور دینی از نگاه برون گرایان

    Article2003پژوهشنامه فلسفه دینمحمد علی مبینی

    دفاع از عقلانیّت باور دینی در طول تاریخ، بسته به نوع رویکردهای فلسفی و معرفتی حاکم بر اندیشه‌ی بشر، رنگهای مختلفی به خود گرفته و انواع گوناگونی پیدا کرده است. بسط و توسعه‌ی برونگرایی در معرفتشناسی معاصر، سبب شده است تا عدّهای از اندیشمندان دینی، که در باب معرفت، دیدگاهی برونگرایا

  • اختلاف‌نظر بی‌توضیح و عقلانیت باور دینی تحلیل و نقد نظریۀ نیکلاس والترستورف

    Article2026متافیزیکغزاله حجتی

    مسألۀ اختلاف‌نظر دینی یکی از بنیادی‌ترین مسائل معرفت‌شناسی دین معاصر است و نیکلاس والترستورف، از برجسته‌ترین فیلسوفان دین تحلیلی، در دهه‌های اخیر کوشیده است پاسخی بدیل به این مسأله ارائه دهد. نظریۀ او که بر مفاهیمی همچون اختلاف بی‌توضیح، استحقاق معرفتی و اعتماد عقلانی استوار است،