Article

جایگاه مفهوم فضای حیاتی در استراتژی ژئوپلیتیک عراق عصر صدام

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

برآورد قدرت ملی از سوی حاکمان و نخبگان سیاسی در شرایط کنونی و ترسیم وضعیت مطلوب در آینده، آنان را به تدوین استراتژی ژئوپلیتیک تشویق می‏کند. تدوین استراتژی‏ها در پیوند با دیگر قدرت‏های منطقه‏ای و فرامنطقه‏ای و همچنین فرصت‏ها و محدودیت‏های قدرت‏کاه یا قدرت‏افزا قرار دارد. از این رو، نظام‏های سیاسی می کوشند از طریق تصرف یا نفوذ در سرزمین‏هایی که می‏تواند مکمل ژئوپلیتیک آنها باشد به رفع محدودیت‏های (سرزمینی و منابع) بپردازند. مفهوم لبنسروم[1] (فضای حیاتی) یا فضای حیاتی ناظر بر چنین سیاست مداخله‏گرایانه‏ای است که در طی جنگ جهانی دوم توسط نازیسم در آلمان برای پیشروی در اروپای شرقی، اساس سیاست خارجی آن کشور قرار گرفت. این مقاله به تشریح همانندی‏های سیاست تهاجمی حزب بعث در زمان صدام به ایران می‏پردازد و بر این باور است که تنگنای ژئواستراتژیک عراق در عدم دسترسی آسان به آ‏ب‏های آزاد باعث شده حاکمان بغداد فضایی حیاتی خود را در حاکمیت انحصاری بر اروندرود و دسترسی به آب‏های آزاد از طریق خلیج فارس تعریف کنند.

Authors and affiliations
  1. مراد کاویانی‏ — محقق