جایگاه مفهوم فضای حیاتی در استراتژی ژئوپلیتیک عراق عصر صدام
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
برآورد قدرت ملی از سوی حاکمان و نخبگان سیاسی در شرایط کنونی و ترسیم وضعیت مطلوب در آینده، آنان را به تدوین استراتژی ژئوپلیتیک تشویق میکند. تدوین استراتژیها در پیوند با دیگر قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای و همچنین فرصتها و محدودیتهای قدرتکاه یا قدرتافزا قرار دارد. از این رو، نظامهای سیاسی می کوشند از طریق تصرف یا نفوذ در سرزمینهایی که میتواند مکمل ژئوپلیتیک آنها باشد به رفع محدودیتهای (سرزمینی و منابع) بپردازند. مفهوم لبنسروم[1] (فضای حیاتی) یا فضای حیاتی ناظر بر چنین سیاست مداخلهگرایانهای است که در طی جنگ جهانی دوم توسط نازیسم در آلمان برای پیشروی در اروپای شرقی، اساس سیاست خارجی آن کشور قرار گرفت. این مقاله به تشریح همانندیهای سیاست تهاجمی حزب بعث در زمان صدام به ایران میپردازد و بر این باور است که تنگنای ژئواستراتژیک عراق در عدم دسترسی آسان به آبهای آزاد باعث شده حاکمان بغداد فضایی حیاتی خود را در حاکمیت انحصاری بر اروندرود و دسترسی به آبهای آزاد از طریق خلیج فارس تعریف کنند.
Authors and affiliations
- مراد کاویانی — محقق