Thesis

یوسف نبی و شمس تبریزی در آثار مولانا

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

یکی ازمضامین تلمیح در ادبیات فارسی، داستان پیامبران است که به دلیل عبرت آموزی شان همواره مورد استفاده شاعران و نویسندگان قرار گرفته است. داستان یوسف نبی(ع) نیز چون دیگر انبیاءالهی، درادبیات فارسی نقشی سمبلیک و نمادین یافته است. نماد مضامینی چون، جمال، هجران، حسد و از همه مهمتر عشق. مولانا در آثار خود، به عناوین گوناگون از این داستان و وجوه گوناگونش بهره برده است، به خصوص در کلیات شمس که در میان دیگر آثار مولانا، آوای عشق در آن بلندتر به گوش می رسد. در این بررسی چگونگی استفاده از داستان حضرت یوسف در آثار مولانا، مورد کاوش قرار گرفته و آماری کمّی از این بهره گیری، ارائه شده است. این تحقیق نمایانگر این مطلب است که نام حضرت یوسف (ع) علاوه بر آنکه _چون نام دیگر پیامبران_ برای مولانا نوعی تلمیح به داستانی مذهبی، و یا رمزی از نوع خاصی تفکرباشد(چون عرفان) ، یاد آور معشوق وی یعنی شمس تبریزی نیز هست! با بررسی همه جانبه دیوان شمس این فرضیه که یوسف در غزلیات استعاره از شمس تبریزی است، نه تنها از نظر کمّی که از نظر کیفی نیز تأیید می گردد. در این رساله علاوه بر بررسی آثار مولانا،به نقش حضرت یوسف در آثار ده تن از شاعران سرآمد دیگر ؛و همچنین نقش دیگر پیامبران در دیوان شمس نیز به طور اجمالی پرداخته شده است.

Supervisors and advisors

سیدحسن حایری، سید حسین بیات

Similar theses

  • تأثیر شمس تبریزی و حسام الدّین چلبی بر مولانا و انعکاس آن در مثنوی

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید باهنر کرمان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیچنگیز شهبازی

    چکیده: در مورد زندگی مولانا با مصاحبانش، از زمان خود مولانا تا به حال اثرهایی تدوین شده است که این آثار به داستان زندگی مولانا با یارانش به صورت کلّی پرداخته اند و اثری که به طور کاملاً مستقل درباره مولانا و یاران وی در کتاب مثنوی معنوی پرداخته باشد، صورت نگرفته و اگر هم کاری شده

  • بررسی و تحلیل تطبیقی مفهوم درد و رنج در مجموعه آثار منثور شمس تبریزی و جلال الدین محمّد بلخی

    Thesis2009وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه پیام نور - دانشگاه پیام نور استان تهران - پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعیزهرا کوچکه

    یکی از واژگان و تعابیر مقدّس در متون عرفانیِ و?قاموس فلاسفه و ادبا و یکی از هفت?پرسش اصلی انسان در طول تاریخ، مفهوم درد و رنج است . مقصود از درد و رنج در یک نگاه فراگیر مجموعه احوال و احساساتی است که حاصل ?تعارض باورها و تصوّرات مطلوب انسان با واقعیّت های موجود است. بررسی انعکاس

  • بررسی و تحلیل دیدگاه شمس تبریزی درباره عارفان

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه یزد - دانشکده ادبیاتفاطمه محمدی عسکرآبادی

    چکیده کتاب «مقالات شمس تبریزی» مجموعه سخنانِ شمس تبریزی است که توسط مولوی و مریدان او یادداشت شده و به همان صورتِ منقّح نشده به دست ما رسیده است. این کتاب، مجموعه ای از دیدگاههای بسیار ارزشمند شمس تبریزی در مسائل عرفانی، فلسفی، کلامی و ... است که به علّت پراکندگی مطالب و مشکلات آ

  • بررسی مفهوم شمس در غزلیات مولانا بر اساس رویکرد شناختی

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهد - دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتیندا حسینی

    پژوهش حاضر به منظور بررسی استعاره های مفهومی مرتبط با واژه "شمس" در غزلیات شمس مولانا بر مبنای نظریه استعاره مفهومی انجام شده است. هدف از انجام این پژوهش، دست یابی به نظام استعاری مفهوم "شمس" و درک نوع نگاه و اندیشه مولانا نسبت به این مفهوم است. به این منظور، تمام غزلیات مولانا م

  • بررسی جایگاه و احوال عرفانی شمس تبریزی بر اساس مقالات شمس، مناقب العارفین و پانصد غزل از دیوان کبیر

    Thesis2014دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده ادبیات و علوم انسانیشبنم مرزیجرانی

    این پایان نامه، ثمره ی پژوهشی است راجع به شمس تبریزی و جایگاه عرفانی اش، تأثیر ِ شگرفش بر مولانا و به تبعِ آن بر عرفان و ادبیاتِ فارسی، که به صورتِ توصیفی (غیر تجربی) ، با روش کتابخانه ای، به انجام رسیده است. در خلالِ پژوهش از مطالعه ی موردی، تحلیلِ مکالمه و تحلیلِ محتوا بهره برد

  • بررسی موسیقی کناری و نقش آن در تداعی معانی و توسعه تصاویر و معانی در غزلیات شمس تبریزی

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه مازندران - دانشکده علوم انسانی و اجتماعیامیرسعید حسینی

    غزلیات شمس تبریزی، اثر مولانا جلال الدین محمد بلخی را می توان در زمره ی عالی ترین نمونه های شعر فارسی به شمار آورد. مهم ترین ویژگی این غزل ها موسیقی بکر و بی تکلفی است که به شیوه های مختلف در تمام شعر منتشر می شود. کلمات چرخ زنان از نهان گاه جان شاعر به ظهور می رسند و در همان هیأ

Similar items

  • مقام معشوقی در عرفان (با تکیه بر مقام معشوقی شمس تبریزی و مولانا)

    Article2020پژوهشنامه عرفانجعفر عشقی، شکرالله پورالخاص

    سلطان‌ولد در ولدنامه به دو مقام عاشقی و معشوقی در عرفان قایل است و شمس تبریزی و مولانا را از جمله عارفانی می‌داند که به مقام معشوقی نایل آمده‌اند. با بررسی نظریه‌های بزرگان تصوّف و عرفان از آغاز تا سدۀ هفتم هجری درمی‌یابیم که چنین دیدگاهی در مورد مراتب عشق، برآمده از نصّ قرآن مجی

  • شمس تبریزی، غیبت یا شهادت؟ (با تکیه بر منابع کهن به ویژه مکتوبات مولانا)

    Articleادبیات عرفانییداله محمدی، دانشجو احمد پارسا، استاد

    شمس تبریزی، غیبت یا شهادت؟ (با تکیه بر منابع کهن به ویژه مکتوبات مولانا) چکیده این مقاله با عنوان «شمس تبریزی، غیبت یا شهادت؟» به پایان کار شمس الدّین محمّد بن علی بن ملک داد تبریزی می پردازد؛ یعنی می خواهد نشان دهد که آیا او به مرگ طبیعی از دنیا رفت یا به شهادت رسید. اختلاف در ا

  • شمس تبریزی، غیبت یا شهادت؟ (با تکیه بر منابع کهن به‌ویژه مکتوبات مولانا)

    شمس تبریزی، غیبت یا شهادت؟ (با تکیه بر منابع کهن به‌ویژه مکتوبات مولانا) چکیده این مقاله با عنوان «شمس تبریزی، غیبت یا شهادت؟» به پایان کار شمس‌الدّین محمّد بن علی بن ملک داد تبریزی می‌پردازد؛ یعنی می‌خواهد نشان دهد که آیا او به مرگ طبیعی از دنیا رفت یا به شهادت رسید. اختلاف در ا

  • نشانه‌شناسی نگرش‌های حروفی مولانا در کلّیات شمس تبریزی

    مولانا با بهره‌گیری از کیفیّت‌های تصویری و ترکیبی حروف الفبا در کلّیات شمس، اشعار بسیار زیبایی سروده است. به‌کارگیری نظریّه‌ای فراگیر در مطالعة این سروده‌ها که زمینه‌های فرهنگی هنر مولانا را پوشش دهد و نتیجه‌ای فراخور یک پژوهش را در بر داشته باشد، نیازی آشکار است. در مقالة حاضر،

  • نشانه شناسی نگرش های حروفی مولانا در کلّیات شمس تبریزی

    Articleمتن پژوهی ادبیمرتضی حیدری، استادیار دانشگاه پیام نور

    مولانا با بهره گیری از کیفیّت های تصویری و ترکیبی حروف الفبا در کلّیات شمس، اشعار بسیار زیبایی سروده است. به کارگیری نظریّه ای فراگیر در مطالعه این سروده ها که زمینه های فرهنگی هنر مولانا را پوشش دهد و نتیجه ای فراخور یک پژوهش را در بر داشته باشد، نیازی آشکار است. در مقاله حاضر،

  • نگاه مولانا به طبیعت در غزلیات شمس تبریزی

    Article2013کهن نامه ادب پارسیکاظم دزفولیان، محمد رشیدی

    با مطالعه در شعر فارسی ملاحظه می شود که شعرا از گذشته تا به امروز در اشعار خود از عناصر طبیعت برای مقاصد متفاوتی همچون توصیف، مدح، ذم، تغزل، و مرثیه استفاده کرده اند. هدف از نگارش این مقاله بررسی نقش طبیعت و عناصر آن و میزان کاربرد صور خیال برساخته از عناصر طبیعی در غزلیات دیوان