Thesis

بررسی و مقایسه ی مضامین مشترک عرفانی در شعر حافظ و ابن فارض

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

چکیده: رساله ی من که مشتمل بر چهار باب است، بر اساس چهارده فصل تنظیم شده است. در فصل اول از باب اول، تصوف را تعریف کردیم، ودر فصل دوم به سیر تاریخی آن پرداختیم. در فصل سوم توضیح اصطلاحات را از نظر دور نداشتیم. به باب دوم که رسیدیم آن را به ابن الفارض اختصاص دادیم،و به طور کلی به زندگی نامه ی او پرداختیم و مسائل برجسته ای چون محل و تاریخ تولد و برخی رویدادهای عرفانی و غیرعرفانی مرتبط با او را ذکر نمودیم. فصل دوم را به شرایط اجتماعی و سیاسی و فرهنگی دوران این شاعر و عارف بلند آوازه اختصاص دادیم. در فصل سوم از ویژگی های ادبی شعر او نیز سخن گفتیم و اینکه آرایه های لفظی و معنوی زیادی در آن به کار رفته است. در فصل چهارم از مبانی عرفانی او سخن گفتیم و در این بین به مسأله ی عشق و مراحل آن و نوع اتحاد و فنای شیخ اشاره کردیم. همچنین نظر او رادر باره ی حلول و اهل بیت (ع) بیان نمودیم،ودر کل به این نتیجه رسیدیم که عشق وعرفان ابن الفارض زاهدانه است وسراسر شعرش از عرفان موج می زند. باب سوم را به حافظ اختصاص دادیم و درست شبیه آنچه که برای ابن الفارض عمل نمودیم برای این شاعر جاودانه انجام دادیم؛ یعنی از زندگی نامه شروع کردیم و فصل پایانی را به مبانی معرفت و عرفان او اختصاص دادیم،و در این باره برای ما روشن شد که اولاً آرایه های ادبی در شعر حافظ به گونه ای طبیعی به کار رفته اند؛ به ویژه ایهام که زیبایی خاصی به آن داده است.ثانیاً در رابطه با عرفان وعشق او ضمن اینکه عاشقانه است جوشش کمتری نسبت به ابن الفارض دارد وبه طور کلی اشعار عارفانه ی او نسبت به موضوعات دیگر حجم کمتری از دیوانش را تشکیل می دهد. اما در باب چهارم به موضوع اصلی رسیدیم که همان بررسی ومقایسه ی مضامین مشترک عرفانی میان دو شاعر است. این بحث را به بیست و چهار محور یا موضوع تقسیم کردیم و در ذیل هرموضوع تعدادی شاهد شعری از هردو شاعر آوردیم؛ به گونه ای که مضمونِ موضوعِ ذکر شده، در ابیات هردو شاعر آمده باشد. ضمناً ابیات را یک به یک مقایسه و از نظر عرفانی و ادبی شرح دادیم. لازم به ذکر است که برای رفع ملالت و ایجاد سهولت، محور های ذکر شده را به سه فصل تقسیم نمودیم.با عناوینِ کار کرد عشق ونقش معشوق و وظیفه ی عاشق،ودر کل به این نتیجه رسیدیم که هرچند افتراقات زیادی در موضوع شعر این دو شاعر وعارف بزرگ هست اما چون هردو درباره ی یک پدیده ی فطری تغنی کرده اند نغمه های مشابه نچندان کمی از خود به یادگار گذاشتند.

Supervisors and advisors

محمود آبدانان مهدی زاده، نصرالله امامی

Similar theses

  • بررسی تطبیقی جلوه های عرفانی در اشعار ابن فارض مصری و حافظ شیرازی

    Thesis2012دانشگاه تربیت معلم - تهران - دانشکده ادبیات و علوم انسانیعیسی زارع درنیانی

    چکیده از موضوعات مورد پژوهش در ادبیات تطبیقی بین دو ادبیات به طور عام و ادبیات عربی و ادبیات فارسی به طور خاص، جلوه های عرفانی است که به بررسی مصادر، الفاظ و مفاهیم عرفانی بین اثر دو ادیب می پردازد، نقاط اشتراک و افتراق، تأثیر و تأثر دو ادیب و ادبیات آنها بررسی می شود، ادبیات ملی

  • بررسی تطبیقی مضامین عرفانی در اشعار ابن فارض و مخدومقلی فراغی

    Thesis2013دانشگاه تربیت معلم - سبزوار - دانشکده الهیات و معارف اسلامیعاطفه پایا

    نوشتار حاضر مقایسه شعر فراغی و ابن فارض یعنی مقایسه اندیشه و هنر این دو عارف هنرمند است . فراغی بزرگترین شاعر و عارف ترکمن و ابن فارض نیز بزرگترین شاعر صوفی عرب است که به ترسیم عشق الهی در اشعار خود پرداخته است . عشق و سرمستی آئین این دو بزرگ است و هر دو مستغرق در عشق الهی اند ای

  • بررسی و تطبیق مضامین سیاسی واجتماعی مشترک در شعر حافظ ابراهیم و ملک الشعراء بهار

    Thesis2013دانشگاه تربیت معلم - سبزوار - دانشکده الهیات و معارف اسلامیفرشته رهبر

    عصر معاصر آغاز تحولاتی شگرف در سطح جامعه ی انسانی است که این تحولات در عرصه ی روابط انسانی به صورت برجسته آشکار گشته و شعر را تحت تأثیر خود قرار داده است.شعر دوران معاصر،پژواک همه ی جریاناتی است که انسان آن را تجربه نمود و به عنوان اصلی ترین شاخصه انتخاب گردید. حافظ ابراهیم و ملک

  • مضامین مشترک عرفانی در غزلیات سنایی وحافظ

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیسلطان کندرانی

    ادبیات فارسی با بهره گیری از معارف اسلامی توانست غنی تر گردد و با زبانی گویا این معارف را به همگان بشناساند و جایگاه محکم فرهنگ ایرانی و اسلام را مستحکم تر کند. در این زمینه دو تن از شاعران نامدار فارسی که نقش برجسته ای از خود نشان دادند سنایی و حافظ هستند. شعر در آثار سنایی از ح

  • بررسی اندیشه کمالگرایی در مثنوی معنوی در مقایسه و تطبیق با تائیه کبرای ابن فارض مصری

    Thesis2013دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) - قزوین - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمریم محمدی

    اندیشه کمال گرایی در پی میل فطری به تعالی و کمال، همواره در همه قرون و اعصار، همراه انسان بوده و ذهن جستجوگر بشر، به دنبال یافتن پاسخی نیکو، به کاوش در درون و بیرون خود پرداخته است. ظهور مکاتب مادی که زاییده فکر و اندیشه خود انسان هاست از ثمرات این جستجوست. و البته بعثت پیام آورا

  • مضامین مشترک عرفانی در آثار عطار

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید مدنی آذربایجان - دانشکده زبان و ادبیات فارسیالناز علی پور

    ما در این تحقیق آثار عرفانی عطار را مورد مطالعه و بررسی قرارداده ایم تا مضامین مشترک عرفانی را که در هر چهار اثر عرفانی او آمده است بیابیم و بدین طریق مضامین عرفانی پربسامد و در نتیجه تفکر و جهان بینی عطار را بشناسیم.

Similar items