Thesis

بررسی پردازش معنایی استعاره های مفهومی در زبان فارسی: پژوهشی در روانشناسی زبان

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

در این پژوهش چگونگی پردازش روان شناختی استعاره های زبانی متعارف بررسی شده است. برای این منظور ابتدا ماهیت نظام مندی استعاره های زبانی متعارف و سپس تاثیر متعارف بودگی عبارات استعاری بر برانگیختگی استعاره های مفهومی (ذهنی) مطالعه شده است. برای بررسی نظام مندی، تعداد 9 استعاره مفهومی انتخاب و برای هر یک کلیدواژه هایی از حوزه مبدأ استعاره تعیین شد. متعارف بودگی در قالب مفهوم باهم آیی، و نظام مندی در قالب مفهوم کاربردهای مشترک استعاری و لفظی عملیاتی شدند. باهم آیی های کلیدواژه های استعاری در پیکره ای 50 میلیون کلمه ای که از پیکره همشهری 2 به طور تصادفی نمونه گیری شده بود، به وسیله نرم افزار antconc تحلیل شد. مقایسه کاربردهای لفظی و استعاری باهم آیی های کلیدواژه ها نشان داد که نظام مندی در عبارات استعاری ماهیتی پیوستاری دارد و هر یک از کلیدواژه ها دارای درجات مختلفی از نظام مندی هستند. برای بررسی تاثیر متعارف بودگی عبارات استعاری بر برانگیختگی استعاره های مفهومی، باهم آیی های کلیدواژه های مستخرج از پیکره در نگارش سناریوهای آزمایش روان شناختی اندازه گیری زمان خواندن استفاده شدند. سناریوها در قالب سه گروه آزمایشی استعاره های متعارف، غیرمتعارف و دگرگفت غیراستعاری نوشته شدند و زمان خواندن جمله هدف سناریوها در هر یک از این سه گروه توسط نرم افزار dmdx ثبت و نتایج توسط نرم افزار spss تحلیل شدند. نتایج تحلیل آماری، حاکی از کندتر بودن زمان خواندن محرک در استعاره های متعارف نسبت به غیرمتعارف و بنابراین تاثیر متعارف بودگی عبارات استعاری بر برانگیختگی استعاره های مفهومی بود. یافته های این پژوهش نشان می دهد که الگوهای معنایی استعاره های زبانی پیچیده تر از پیش بینی های نظریه استعاره مفهومی است و عامل کاربرد زبان در شکل دهی و پردازش معنای استعاره های زبانی نقش مهمی ایفا می کند.

Supervisors and advisors

ارسلان گلفام

Figures (2)

  • Figure, page 1
    page 1
  • Figure, page 3
    page 3

Figures are taken from the article's full text; their rights belong to the authors and the publisher.

Similar theses

Similar items

  • برهم کنش استعاره و مجاز در برآیند معنایی افعال دارای جزء وام واژهای در زبان فارسی

    Article2024فنون ادبیفاطمه بهرامی

    تغییرات معنایی واژه ها بر پایۀ استعاره و مجاز در زبان، امری همواره در جریان و البته مورد توجه است. ازآنجاکه وام واژه ها بستر مساعدتری برای تغییرات معنایی دارند، نوشتۀ حاضر با التفات به آن دسته از افعال غیربسیط فارسی که حاوی وام واژه هستند، به بررسی نحوۀ تغییرات معنایی مجازی و است

  • استعاره های مفهومی در زبان فارسی؛ تحلیلی شناختی و پیکره مدار

    Articleزبان شناختآزیتا افراشی، گروه زبانشناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران سید مصطفی عاصی، گروه زبانشناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران کامیار جولایی، زبانشناسی- پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران،

    پژوهش حاضر به بررسی استعاره های مفهومی در پیکره ای نمونه از زبان فارسی می پردازد. در این پژوهش تلاش شده است تا با بهره گیری از پایگاه داده های زبان فارسی، پیکره ای از متون نوشتاری زبان فارسی معاصر که شباهت بیشتری به زبان روزمره سخنوران دارد، نمونه گیری و استعاره های مفهومی نهفته

  • استعاره های مفهومی زمان در زبان فارسی: رویکردی شناختی-پیکره ای

    Article2020مطالعات زبان و گویش های غرب ایرانفاطمه رئیسی، آزیتا افراشی، شهین نعمت زاده، مریم مقدسین

    استعاره نوعی نگاشت منظّم بین دو حوزة مفهومی است. در استعاره حوزهای تجربی که حوزة مبدأ خوانده میشود، بر حوزة دیگری که حوزة مقصداست، نگاشت میشود. مفاهیم انتزاعی مانند زمان، به‌وسیلة استعارة مفهومی در ذهن بشر درک و مفهوم‌سازی می‌شوند. هدف پژوهش حاضر بررسی استعارههای مفهومی حوزة زمان

  • ارزیابی پیکره بنیاد مفروضات نظریة استعارة مفهومی: بررسی موردی استعارة «بحث به مثابه جنگ» در زبان فارسی

    Article2014جستارهای زبانیرامین گلشائی، ارسلان گلفام، سیدمصطفی عاصی، فردوس آقاگل زاده

    در این پژوهش دو فرض نظریة استعارة مفهومی با استفاده از روش پیکره بنیاد مورد ارزیابی قرار گرفت. طبق فرض اول، زبان استعاری جایگاهی فرعی نسبت به استعاره های مفهومی ذهنی دارد و طبق فرض دوم، استعاره های زبانی متعارف نظام مند هستند. پیکره ای پنجاه میلیون کلمه ای از پیکرة همشهری به طور

  • استعاره های مفهومی غم در زبان فارسی: رویکردی شناختی و پیکره ای

    Article2019پژوهش های زبان شناسی تطبیقیوجیهه فرشی، علی افخمی، آزیتا افراشی، غلامحسین کریمی دوستان

    نگارندگان در مقاله حاضر، به بررسی چگونگی مفهوم سازی استعاری حوزه عاطفیغم در پایگاه دادگان زبان فارسی می‌پردازند. برای نیل به این هدف، با استفاده از چندین کلیدواژه مرتبط با حوزه غم و جستجوی آنها در پایگاه دادگان زبان فارسی، 2098 عبارت زبانی پیدا شد که از این تعداد 526 عبارت استعار

  • استعاره های مفهومی شادی در زبان فارسی: یک تحلیل پیکره مدار

    Article2013زبان شناسی و گویشu200cهای خراسانمهدیس زورورز، آزیتا افراشی، سید مصطفی عاصی

    پژوهش حاضر به بررسی استعاره‌های مفهومی حوزه شادی در پیکره‌ای نمونه از زبان فارسی می‌پردازد. در این پژوهش، تلاش شده با بهره‌گیری از پایگاه دادگان زبان فارسی، پیکره‌ای از متون نوشتاری زبان فارسی معاصر که شباهت بیشتری به زبان روزمره سخنوران دارد، نمونه‌گیری و سپس استعاره‌های مفهومی