Thesis

تاثیرپذیری اشعار شریف رضی از کلمات قصار نهج البلاغه

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

تأثیر در لغت به معنای «باقی ماندن اثر در چیزی» است. اثرپذیری می تواند به صورت آشکار یا پنهان باشد و انواع گوناگونی دارد. «حکمت» نیز در اصطلاح بر تجربه های انسانی اطلاق می گردد که حکما و شعرا، آن را با زبانی بلاغی و در قالب نظم و یا نثر بیان می کنند. سخنان امیرالمؤمنین علی علیه السلام که دربردارنده¬ی حکمت هایی والاست، در میان عرب از جایگاهی ویژه برخوردار گشته است. با توجه به این که نهج البلاغه از زمان تدوین تا کنون تأثیر انکار ناپذیری بر ادبیات جهان اسلام داشته و با توجه به عدم شناخت جامعه ی فرهیخته ی ایرانی نسبت به اثرپذیری گردآورنده ی آن (شریف رضی) از این کلام گرانقدر، انجام این پژوهش شایسته به نظر می رسد. نگارنده در این پژوهش ضمن مقایسه ی حکمت های نهج البلاغه و اشعار شریف رضی، به بررسی اثرگذاری کلام امیر مومنان بر اشعار شریف رضی پرداخته است. برای انجام این کار ابتدا به معرفی هر یک از نهج البلاغه و دیوان شریف رضی و صاحبان این دو اثر پرداخته شده، و پس از تعریف اثرپذیری و اثرگذاری و نیز بیان ماهیت حکمت، ابیاتی چند از دیوان شریف رضی با حکمت های نهج البلاغه مقایسه و وجوه تشابه در موارد یافت شده، تبیین گردید. نتایج به دست آمده نشان می دهد که مفاهیم و مضامین تعدادی از اشعار شریف رضی با کلمات قصار نهج البلاغه مشترک است که این امر می تواند ناشی از اثرپذیری شریف رضی از کلمات قصار امام علی علیه السلام باشد. اکثر اشعار تحت تأثیر شریف رضی از نوع «الهامی بنیادی و یا تلمیحی» و پنهان است، هرچند که در برخی ابیات نیز از اثرپذیری واژگانی استفاده شده است. اگر چه شریف رضی در برخی از موارد بطور مستقیم از مضامین نهج البلاغه استفاده نکرده، اما با این وجود می توان گفت که بطور غیرمستقیم و از ضمیر ناخودآگاه، تحت تأثیر نهج البلاغه بوده و از این رو تناص در بیشتر موارد از نوع غیرظاهر است.

Supervisors and advisors

مهدی ناصری

Similar theses

  • بازتاب مضامین حکمت ها و کلمات قصار نهج البلاغه در اشعار ناصر خسرو

    Thesis2015وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه الزهراء - دانشکده ادبیات، زبانهای خارجی و تاریخفرحناز کردی گودرزی

    چکیده یکی از زمینه های بسیار مهم و مناسب برای انجام تحقیقات و پژوهش های علمی در حوزه ی علوم انسانی، مطالعه و بررسی تأثیر متون اسلامی بر ادبیات فارسی است. نهج البلاغه ی امام علی (ع) پس از قرآن کریم، بر شعر و ادبیات فارسی بیشترین تأثیر را داشته است. علاوه بر محتوای عمیق و غنای موضو

  • استعاره در کلمات قصار نهج البلاغه

    Thesis2009وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه الزهراء - دانشکده ادبیات، زبانهای خارجی و تاریخزهرا غلامی

    چکیده: نهج البلاغه که حاوی برخی خطبه ها، نامه ها و حکمتهای ارزشمند امام علی(ع) است و توسط مولف بزرگ سید رضی جمع آوری شده است، از ارزشمندترین و نادرترین کتب در میراث علمی، ادبی مسلمانان و پشتوانه بزرگ امت اسلام در فهم و تبیین قرآن کریم است، کتابی است که در برگیرنده اصول علمی بسیار

  • مبانی اخلاقی در اندیشه و آثار شهید چمران و مطابقت آن با کلمات قصار نهج البلاغه

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه بیرجند - دانشکده ادبیات و علوم انسانیسمیه اقبالی نسب

    این پژوهش بررسی آموزه های اخلاقی در اندیشه و آثار شهید چمران و تطبیق آن با کلمات قصار نهج البلاغه می باشد. در این راستا با روش تحلیل محتوا، مهمترین مولفه های نگرش اخلاقی در آثار شهید چمران، در دو بخش نیایش های او که آثاری کاملاً ادبی و خاطره ها و شرح حال ها که جزء انواع ادبی محسو

  • بررسی وجوه بیانی دیدگاه های اجتماعی امام علی(ع) در کلمات قصار نهج البلاغه

    Thesis2014دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه - دانشکده ادبیات و زبانهای خارجیسیده سمیه نوربخش

    چکیده کلمات امام علی(ع) با دو امتیاز شناخته می‏شده است: یکی فصاحت و بلاغت، و دیگر چند جانبه بودن و به اصطلاح امروز چند بعدی بودن. هر یک از این دو امتیاز به تنهایی کافی است که به کلمات علی(ع) ارزش فراوان بدهد، ولی توام شدن این دو با یکدیگر یعنی اینکه سخنی در مسیرها و میدان های‏ مخ

  • مضامین اسلوب تأکید در نامه ها وکلمات قصار نهج البلاغه

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه رازی - دانشکده ادبیات و علوم انسانیشهلا محمدی

    در هر زبانی روشهای گوناگونی برای بیان معانی وجود دارد که نویسنده یا گوینده با بهره گیری مناسب از هر یک سعی دارد موضوع مورد نظرخود را به ذهن و اندیشه ی مخاطب نفوذ دهد اسلوب تأکید که یکی از مهمترین مباحث علم بلاغت به شمار می رود از جمله ی این روشهاست ومی توان آنرا درآثار نفیس بسیار

  • اعراب و بلاغت نهج البلاغه (کلمات قصار 1 تا 150)

    Thesis2012سایر - دانشکده علوم حدیثعلی گلپایگانی الاصل

    چکیده اساسا کتاب نهج البلاغه دستاورد تلاش های علمی سید رضی در گرد آوری سخنانی از امیر مومنان است که از نظر جنبه های بلاغی و ساختارهای نحوی و ادبیاتی هنرمندانه تر و ظریف تر از سایر سخنان آن حضرت است. از این رو فهم درست و شایسته سخنان این کتاب ارزشمند متوقف بر فهم نکات بلاغی و قوان

Similar items

  • بررسی شیوه های تبادل معنا در جملات قصار نهج البلاغه بر مبنای رویکرد نقش گرای نظام مند هلیدی (2014)

    نظریه نقش‌گرای نظام‌مند هلیدی یکی از معروف‌ترین نظریات زبانی است که از آن در تحلیل انواع متن به ویژه با هدف بررسی نقش‌های مختلف زبانی استفاده می‌شود. هلیدی معتقد است، که اصلی‌ترین هدف زبان، انتقال معناست؛ به همین منظور گویشوران برای تبادل معنا، متن را می‌سازند. یعنی چیزی که در تع

  • تأثیرپذیری اشعار فیض کاشانی از معارف توحیدی نهج البلاغه

    Article2024نشریه کاشان شناختمحمد سبحانی نیا

    نهج البلاغه یکی از زیباترین متون دینی در معارف الهی شامل گفتار و پاره‌گفتارهای علی(ع) است که در قالب بهترین الفاظ و به‌صورتی هنرمندانه بیان شده و توجه بسیاری از ادیبان و نویسندگان را به خود جلب نموده و در شعر شاعران فارسی‌زبان بازتاب داشته است. هرچند از فیض بیشتر به‌عنوان یک مفسر

  • روابط بینامتنی نهج البلاغه با اشعار کلاسیک فارسی

    Article2015فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه (علمی - پژوهشی)سیامک ظفری زاده، محمد خاقانی اصفهانی

    بر اساس نظریه ی بینامتنیت هر متن ادبی، آگاه یا ناخودآگاه، زایش و باز خوانشی از آثار ادبی پیش از خود یا معاصر با خود است. نهج البلاغه از هنگام ظهور تاکنون [بعد از قرآن کریم] همواره به عنوان یکی از منابع مهم و کلیدی ادبای عرب و ایران به شمار می­رود. در این میان الگوپذیری شاعران کلا

  • تحلیل رویکرد سعدی در تاثیرپذیری از حکمت‌های نهج البلاغه

    Article2025معرفت و بصيرت اسلاميریحانه ریحانی، سید محمد مهدی جعفری، نادعلی عاشوری تلوکی، محسن فهیم

    هدف اصلی این پژوهش مقایسه مضامین و تعبیرات نهج البلاغه در آثار سعدی و بررسی رویکرد او در تاثیرپذیری از این آموزه‌ها است. این تحقیق با استفاده از روش تحلیلی - توصیفی و بهره گیری از منابع کتابخانه‌ای انجام شده است. نتایج مطالعه نشان می‌دهد که سعدی به ویژه در آثار خود از مفاهیم اخلا

  • بینامتنی قرآن و نهج البلاغه در اشعار خیام نیشابوری و ابوالعلاء معرّی

    Article2014فصلنامه پژوهش های ادبی - قرآنیقاسم مختاری، سحر محبّی

    بینامتنی نظریه­ای است که به بررسی روابط بین متونی پرداخته و موجب آفرینش متن جدید می­شود. بر اساس این نظریه، متون و گویندگان آنها متأثر از یکدیگر بوده و آگاهانه و یا ناخودآگاه از سرچشمه­های ادبی و فکری یکدیگر بهره جسته­اند. متون دینی از جمله منابعی است که شاعران فارسی و عربی از آن

  • بررسی تطبیقی متون نهج البلاغه و اشعار حکمی سامی بارودی

    Article2017پژوهش های نهج البلاغهموسی عربی، سجاد عربی

    محققان از طریق ادبیات تطبیقی روشی را به‌دست می‌آورند که به‌واسطه آن، دیدگاه انسان در مطالعه آثار ادبی عمیق گشته و به بررسی پیوندهای آثار ادبی و نویسندگان ملل مختلف و کشف منابع الهام‌بخش آنها می‌انجامد. بررسی تطبیقی سخنان امام علی× در نهج البلاغه و اشعار حکمی سامی بارودی تلاشی است