بررسی مارکرهای پلی مورفیک در لوکوس sma
چکیده
آتروفی عضلانی نخاعی پروکسیمال، اختلال ژنتیکی نورون های حرکتی آلفا می باشد که با تحلیل سلولهای شاخ قدامی نخاعی مشخص می گردد. بیماری با ضعف ماهیچه ای و آتروفی که به طور برجسته ماهیچه های پروکسیمال دست و پا را درگیر می کند در ارتباط است. این بیماری به فرم آتوزومی مغلوب می باشد. براساس شدت بیماری و سن شروع علائم، این بیماری به 3 تیپ، شدید werdnig hofmann، متوسط werdnig hofmann وخفیف kugelberg-welander تقسیم می شود. فراوانی این بیماری بین 1 در 6000 تا 1 در 10000 و فراوانی حاملین 1 در 40 تا 1 در 50 در سطح جهان متغیر می باشد. ژن تعیین کننده بیماری، smntدر ناحیه 5q13 در منطقه ای که در آن 500 کیلو باز به صورت وارونه و دوپلیکیت است، و ژن های تکراری زیادی وجود دارند واقع شده است. بدلیل پیچیدگی لوکوس sma، بررسی مارکرهای ژنتیکی در این لوکوس به عنوان یک ابزار ارزشمند در شناسایی ناقلین و تشخیص پیش از تولد بیماری به کار می رود. در این مطالعه ژنوتیپ دو مارکر d5s351 و d5s1414، در 75 فرد غیرخویشاوند و 25 خانوده 3 نفری (شامل والدین و یک فرزند) در جمعیت ایرانی مشخص گردید. dna، از سلول های هسته دار خونی استخراج گردید. ژنوتیپ افراد با تکنیک pcr بوسیله پرایمرهای اختصاصی و به دنبال آن الکتروفورز بر روی ژل پلی اکریل امید و رنگ امیزی نیترات نقره مشخص گردید. تعداد دقیق تکرارها بوسیله تعیین توالی مشخص گردید. فراوانی اللی و درجه هتروزیگوسیتی برای افراد غیرخویشاوند با برنامه genepop تخمین زده شد. فراوانی هاپلوتیپی در افراد غیرخویشاوند و خانواده ها به ترتیب با برنامه های کامپیوتری phase و fbat تخمین زده شد. محاسبه عدم تعادل پیوستگی درافراد غیرخویشاوند با برنامه کامپیوتری 2ld انجام گردید. نتایج، حضور شش و نه الل را به ترتیب برای مارکرهای d5s351 و d5s1414 نشان داد. شایع ترین الل برای مارکرهای d5s351 و d5s1414 به ترتیب، دارای 17 و19 تکرار ca بود و الل هایی با 20 و 12 تکرار ca، کمترین فراوانی را نشان دادند. درصد هتروزیگوسیتی مشاهده شده برای دومارکر d5s351 و d5s1414، به ترتیب 51% و52% بود. با استفاده از نرم افراز fbat و phase شش هاپلوتیپ (9/3، 7/1، 6/1، 3/1، 5/3 و 6/3) فراوانی بیشتر از 05/0 را نشان دادند. بوسیله نرم افزار 2ld، مقدار d برای هاپلوتیپ d5s351-d5s1414، 396/0 تخمین زده شد و مقدار ?2 به دست آمده برای این هاپلوتیپ از مقدار ?2 درجدول ?2 و در سطح احتمال p<0.05 بزرگتر بود. نتایج بدست آمده از مطالعه حاضر نشان می دهد که مارکرهای d5s351 و d5s1414 دارای درجه هتروزیگوسیتی بالا، عدم تعادل پیوستگی و چندین هاپلوتیپ گویا می باشند. بنابراین این مارکرها می توانند به عنوان مارکرهای گویا در مطالعات انالیز پیوستگی و شناسایی ناقلین در جمعیت ایرانی به کار روند.