پایان‌نامه

زمینه ها و سرچشمه های فکری شیخ صدوق

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

چکیده شیخ صدوق یکی از شخصیت های تأثیرگذار در عرصه ی دین، علم و فرهنگ در قرن چهارم هجری است. عوامل سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و علمی متعددی در شکل گیری شخصیت شیخ صدوق موثر بودند. ارتباط شیخ صدوق با حاکمان و سیاست مداران عصر خود به ویژه حاکمان آل بویه و وزیران ایشان و شرایط مهم اجتماعی چون حیرت مردم در عصر غیبت امام و رشد و پراکندگی جمعیتی شیعه از زمینه ها و عامل های تأثیرگذار بر شیخ بوده است. ادیان رایج در قرن چهارم و گفتگوی جاری در میان آنها، علوم رایج در آن عصر و ارتباط صدوق با آن، مسافرت های علمی، کتاب خانه ها و مراکز مهم علمی، مکان های تدریس و تحصیل، خاندان های اهل دانش و خاندان بابویه و نیز وضعیت نگارش های دینی در آن زمان از عوامل فرهنگی ای بود که در سامان دادن شخصیت علمی و فرهنگی شیخ صدوق موثر بوده است. شرایط و عوامل علمی ای که بیشترین نقش را در تکامل شخصیتی شیخ صدوق به عنوان یک عالم دینی داشتند، عبارت است از استادان صدوق، کتاب های مورد مطالعه، اقوال و نظرات عالمان، مکتب های علمی، ونظرات خاص صدوق. در این میان بیشترین سهم از آن استادان مکتب قم است که شیخ صدوق بیشترین بهره را از آنها برده، سپس عالمانی که صدوق محضر آنها را درک کرده، کتاب های ایشان را مطالعه کرده و مخالفت های علمی آنان و نظرات عالمان مکتب های مقابل را پاسخ گفته است.

اساتید راهنما و مشاور

رضا برنجکار، مهدی مهریزی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • روش شناسی شیخ صدوق درخداشناسی با محوریت کتاب التوحید

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه مازندران - دانشکده الهیاتزهرا ناییج

    هر نویسنده، در هر کتاب تفسیری، کلامی یا حدیثی، روش ویژه خود را در تدوین ارائه مطلب به کار می بندد.باز شناسی روش نویسنده،در حوزه علمی ای که در آن دست به نگارش زده است.آثار و بهره های فراوانی را برای اهل دانش در برخواهد داشت. کتاب التوحید نوشته،شیخ صدوق،کتابی حدیثی با موضوع خداشناس

  • غلو و تقصیر از دیدگاه شیخ صدوق ، شیخ مفید و علامه مجلسی

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیفرزانه شهبازی

    غلو و تقصیر به عنوان جریان های انحرافی در دین و دینداری شناخته می شود که از دیرباز، آفت بزرگی در فرهنگ اسلامی و به ویژه در فرهنگ شیعه بوده است. امامان معصوم، در زمان حیات خود به طور جدّی با عقاید انحرافی و نادرست غلات و مقصّرین، مبارزه کردند. علمای شیعه نیز با تألیف آثار متعدد کو

  • بررسی و تحلیل دلایل و پیامدهای روایات منتقله در آثار شیخ صدوق

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیحسین ستار

    ابوجعفر؛ محمد بن علی بن حسین بابویه قمی؛ معروف به شیخ صدوق یکی از بزرگ ترین محدّثان و اندیشمندان و از تأثیر گذارترین دانشمندان جهان اسلام می باشد. شیخ طوسی در باره جلالت قدر او می نویسد: «ابوجعفر...، عالمی بلند مرتبه، حافظ، آگاه به فقه و حدیث و رجال است.» زندگی آن دانشمند تلاشی پ

  • بررسی تطبیقی اوصاف الهی از دیدگاه «التوحید» شیخ صدوق (ره)و صدرالمتألهین

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیسکینه دشتکی

    بحث از اوصاف الهی از مسائل مهمی است که همواره در طول تاریخ، اندیشمندان اسلامی به شیوه های مختلفی آن را مطرح و بررسی نموده اند. شیخ صدوق و ملاصدرا از جمله متفکرانی هستند که با رویکردهای مختلفی به بحث اوصاف الهی به صورت گسترده، پرداخته اند. شیخ صدوق، روایاتی را که در مورد اوصاف اله

  • بررسی و روش شناسی تطبیقی اندیشه های کلامی شیخ صدوق و شیخ مفید

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمحمد علی نیازی

    دراین پایانامه اندیشه های کلامی شیخ صدوق وشیخ مفید در شش فصل مورد بررسی و تطبیق قرارگرفته است.درفصل دوم به روش شناسی اندیشه های کلامی این دو اندیشمند پرداخته شده است که روش نقل گرایی صدوق بر عقل گرایی او غلبه دارد و مفید جنبه عقل گرایی را در مباحث کلامی بر روش نقل گرایی ترجیح می

  • بررسی مقایسه ای مبانی معرفت شناسی و خداشناسی احمدبن حنبل و شیخ صدوق

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمجتبی بیگلری

    در این پژوهش ، به تطبیق و مقایسه ی آراء و اندیشه های دو محدث بزرگ یعنی ؛ احمدبن حنبل و شیخ صدوق ، از دو مذهب بزرگ اسلامی پرداخته ایم . مباحث تطبیقی و مقایسه ای بدین معنایند که آراء مختلف دو یا چند اندیشمند و یا دویا چند مکتب فکری، مورد مقایسه و سنجش قرار می گیرند ، روش ما در این

اسناد مشابه

  • سرچشمه های فکری شیخ آذری اسفراینی در تألیف جواهرالاسرار

    مقالهفصلنامه عرفانیات در ادب فارسیرضا حسین آبادی، reza hossein¬¬ abadi داوود چوگانیان، davood choganian

    حمزۃ­ بن علی ملک اسفراینی (784 – 866 ه.ق) مشهور به شیخ آذری شاعریست عارف که به واسطه آثار منظومش وی را بیشتر در سلک شاعران قرار داده­اند، امّا او صاحب تألیف ارزشمندی منثور با عنوان جواهرالاسرار در حوزه عرفان نیز می­باشد. این مقاله به منظور یافتن سرچشمه­های فکری عرفانی آذری به برر

  • میزان تأثیرپذیری دانشیان از آرای شیخ صدوق(ره)

    مقاله۲۰۲۶علوم حدیثسیده فرناز اتحاد، سید محسن موسوی، محمود دیانی

    از جمله مباحث مهم و مورد توجه دربارۀ شیخ صدوق(ره)، بررسی شیوۀ عقلگرایی او است. مشخص شدن شیوۀ عقلگرایی شیخ صدوق و آرای دیگر متکلمان، اندیشمندان و صاحبنظران دربارۀ شیوۀ عقلگرایی وی از مباحث بسیار کلیدی است که با مشخص شدن این موضع در درک و فهم آثار و اندیشههای شیخ صدوق بسیار راهگشا

  • بررسی و نقد انتقادات شیخ مفید بر دیدگاه انسان‌شناختی شیخ صدوق

    در علم کلام انسان‌شناسی از جایگاه بالایی برخوردار است و مباحث مهمی مانند «تکلیف»، «کیفیّت معاد»، «ثواب و عقاب»، و «وعد و وعید» بر شناخت حقیقت انسان مبتنی هستند. در مورد حقیقت انسان در میان متکلمان مسلمان دیدگاه‌های مختلفی ارائه شده است. دیدگاه غالب در میان متکلمان معتزلی تلقی ماد

  • نگرشی به فراز و فرود کارنامه حدیث نگاری شیخ صدوق

    مقاله۲۰۱۱کتاب قیممهدی جلالی

    شیخ صدوق (381ق)، شخصیّت نامدار حدیثی شیعه، در سده چهارم هجری است. او که در شیعه، به عنوان رئیس المحدّثین شناخته می شود، از اخباریان متقدّمی است که در عرصه حدیث، به شکل گسترده ای وارد شده و ضمن گزارش حجم عظیمی از روایات فریقین - به ویژه روایات شیعه – اغلب، به بررسی محقّقانه و عالم

  • بررسی محتوایی آثار شیخ صدوق با محوریت عقل گرایی

    مقاله۲۰۲۵علوم حدیثسیده فرناز اتحاد، سید محسن موسوی، محمود دیانی

    هدف این پژوهش، بررسی محتوایی آثار حدیثی و کلامی شیخ صدوق با تمرکز بر مؤلفه‌های عقل‌گرایی در اندیشه و روش وی است. شیخ صدوق به عنوان یکی از برجسته‌ترین محدثان و متکلمان شیعه در قرن چهارم هجری، در آثار خود چون التوحید، کمال‌الدین، علل الشرایع و معانی الأخبار، تلاش کرده است تا آموزه‌

  • نقش عقل و نقل در معرفت دینی از منظر شیخ صدوق و شیخ مفید

    مقاله۲۰۲۲قبساتمهدی عبدالهی، سمیه کریم نژادی

    شیخ صدوق و شیخ مفید با ارائه نظریات و نوآوری‌هایی در حدیث‌شناسی و علم کلام، نقش مؤثری در پویایی آموزه‌های شیعه ایفا نموده‌اند. ایشان با حفظ قلمروهای معرفت‌شناختی عقل و نقل، هر دو منبع را در معرفت دینی مؤثر و لازم دانسته و روش‌های مختلفی را در بهره‌گیری از آنها اتخاذ نموده‌اند؛ به