بررسی و نقد شروح مخزن الاسرار نظامی گنجوی
چکیده
چکیده: مثنوی مخزن الاسرار نظامی در میان پنج گنج از پیچیدگی معنایی بیشتر برخوردار است و با وجود شرح هایی که از گذشته تا کنون بر این اثر نوشته شده است باز باید تا حد امکان در ارائه شرحی دقیق و کامل از آن کوشید. در این پژوهش قصد داریم، ابتدا به معرفی و تحلیل «ساختاری» و سپس به بررسی و نقد «محتوایی» ابیاتی چند از مثنوی مخزن الاسرار با توجه به چهار شرح وحید دستگردی، ثروتیان، زنجانی و ماحوزی بپردازیم. ریشه اختلاف نظر این شارحان در معنی ابیات مخزن الاسرار عوامل گوناگونی دارد که از جمله آنها می توان به مواردی همچون اختلاف نظر در مقوله های بلاغی، اختلاف نظر در شیوه خواندن یک بیت یا یک کلمه، اختلاف نسخ و... اشاره کرد، لذا بررسی منشأ اختلاف نظر شارحان در شرح مخزنالاسرار، آشنایی با ابیات پیچیده و مبهم، گردآوری و ارزیابی معانی مختلف شارحان و برگزیدن معنی صحیح تر، از اهداف این پژوهش است. از طرف دیگر بازنگری و بررسی این شروح با توجه به نقشی که یک متن انتقادی موثر می تواند در رشد و ارتقاء علم و ادب یک جامعه ایفا کند، مورد توجه در این پژوهش است تا در حد امکان بتوان به متن انتقادی دست یافت و آن را کلید راهگشای این اثر جاودانه و میراث ملی کرد.