توصیف فرآیندهای واجی گویش بالاگریوه: رویکرد بهینگی
چکیده
هدف از این پژوهش توصیف فرآیندهای واجی گویش لری بالاگریوه در چارچوب نظریهی بهینگی (پرینس و اسمولنسکی ، 1993، 2004) است. این پژوهش به صورت توصیفی- تحلیلی صورت گرفته و روش گردآوری دادهها به صورت میدانی است. از ده نفر گویش ور، هر یک به مدت دو ساعت مفید، مصاحبه به عمل آمد که در مجموع بیست ساعت مصاحبه صورت گرفته است. این گویش دارای بیست و چهار همخوان، شش واکهی بسیط و سه واکهی مرکب زیرساختی میباشد. همچنین شش واجگونهی همخوانی و سه واجگونهی واکهای در این گویش دیده میشود. تفاوت قابل ملاحظه در همخوانها و واکههای لری بالاگریوه با فارسی معیار در این است که همخوان /?/ موجود در گویش بالاگریوه در فارسی معیار دیده نمی شود. همچنین همخوان ملازی و واک دار [?]?موجود در فارسی معیار در لری بالاگریوه به صورت جفت بی واک آن یعنی?[?] تلفظ می شود. همخوان ??? در این گویش که معادل همخوان ??? در فارسی معیار است به صورت کامی تولید می?شود? همچنین هیچ یک از واجگونههای همخوانی [?]، [?] و [??] در زبان فارسی دیده نمی شود. واکه ی پیشین و گرد [?] در این گویش معادل واکه ی پسین [?] در زبان فارسی است؛ واکه ی?[?] در این گویش به صورت واجگونه ی [?] قبل از همخوانهای خیشومی ??? و ??? دیده می شود. واکه ی [?] در لری بالاگریوه در فارسی معیار دیده نمیشود. به علاوه در این گویش سه واکه ی مرکب [??]، [??] و [??] وجود دارد که در فارسی معیار دیده نمی شود. فرآیندهای واجی توصیف شده در این پژوهش شامل فرآیندهای تضعیف، حذف، همگونی، ناهمگونی، دوگانسازی، کشش جبرانی، درج و ارتقاء واکه است. در این گویش فرآیند تضعیف از دیگر فرآیندهای موجود در این گویش فعالتر است.