روابط موالی و تشیع در قرون اول و دوم هجری
چکیده
موالی جمع مولی است. و مولی، در اصل بنده آزادشده ای بود که به جهت فقدان جایگاه اجتماعی به سرور قبلی خود انتساب پیدا میکرد. همچنین در عرف مسلمانان، مولی مفهوم عام داشت و بر نو مسلمان غیر عرب اعم از فارس، رومی، آفریقای و ترک اطلاق می شد که در رساله حاضر هر دو معنا مورد نظر است. انگیزه های سیاسی، شرایط اجتماعی، در کنار حمایتهای همه جانبه اهل بیت(ع) به عنوان راهبران مذهب تشیع سبب شد تا عده ای از موالی به این مذهب گرایش پیدا کنند، گرایش این عده از موالی به تشیع از روی بصیرت و آگاهی صورت گرفت. این انتخاب آگاهانه موجب شد تا موالی در جنبش های شیعی همچون قیام امام حسین (ع) قیام مختار و قیام زید نقش موثری داشته باشند، و نیز با حضور در صحنه فرهنگی، در گسترش و تعمیق مذهب تشیع در تمامی قلمروهای اسلامی ایفای نقش نماید.