پایان‌نامه

بررسی آرایه های ادبی (بدیع) در نامه های نهج البلاغه

چکیده

نهج البلاغه برگرفته از انوار سخنان گهربار امیرمومنان علی(ع)، بزرگمرد تاریخ بشریت است. این کتاب علاوه بر اشتمال بر والاترین معارف الهی، از نظر فصاحت و بلاغت نیز سرآمد متون دینی، پس از قرآن و بیانات پیامبر اکرم(ص) است. از این میان، نامه های امام علی(ع) نیز از حیث انواع فنون ادبی، دارای اهمیت فراوان است. در این پایان نامه به بدیع و فنون و آرایه های بدیعی اعم از سجع و جناس و تضمین و موازنه و ارسال المثل و سایر آرایه های بدیعی در نامه های آن حضرت پرداخته ایم. سیر ترتیبی پژوهش به این گونه است که ابتدا متن عربی نامه ها و سپس ترجمه ی نامه ها را آورده ایم و در مرحله ی بعد، به بررسی آرایه های بدیعی در نامه ها پرداخته ایم. نتیجه ی حاصل شده این است که نامه های امام علی(ع) علی رغم این که موضوعات سیاسی و اجتماعی دارند، اما از لحاظ اشتمال بر آرایه های بدیعی غنی هستند و بیشترین آرایه-های به کار رفته در این نامه ها، به ترتیب عبارت است از انواع سجع و جناس، تمثیل و ارسال المثل، تضمین و اقتباس، تضاد و مطابقه. ناگفته پیداست که قدرت بیان و فصاحت و بلاغت در کلام، نعمتی خدادادی است که اوج آن- از نوع بشری- را در کلام امام علی(ع) می توان دید. از سوی دیگر، هدف مولای متقیان از کاربرد آرایه های بدیعی و زینت دادن نامه های خود با فنون بدیعی، افزایش قدرت تأثیرگذاری در کلام بوده است و این نامه ها و خطبه ها تا حدی خوانندگان را متأثر می کرده است که برخی ادیبان عرب، نهج البلاغه را برادر قرآن نامیده اند.

اساتید راهنما و مشاور

محمد میرحسینی، نرگس انصاری

پایان‌نامه‌های مشابه

  • سبک شناسی نامه ?? نهج البلاغه

    پایان‌نامه۲۰۱۵وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه لرستان - دانشکده ادبیاتمنوچهر جوزیان

    چکیده: سبک شناسی، یکی از موضوعات ادبی است که در چند دهه اخیر توجه بسیاری از ادبا و سخنوران رابه خود جلب نموده است. شناخت سبک، آگاهی های زیادی درباره شخصیت، دانش، اندیشه، عقاید و رفتارهای زبانی یک شخص به ما می دهد. ازاین رو سبک شناسی به طورکلی برای کسانی که با کاوش گری در رفتارهای

  • ساختار ادبی وصف در نهج البلاغه

    پایان‌نامه۲۰۱۱دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده ادبیات و علوم انسانینرجس صادقی راوندی

    این رساله و موضوع آن که از چشمه سار کلام امیرمومنان، نهج البلاغه الهام گرفته است، به بررسی، شناخت و استخراج مصادیق و شواهدی از ساختار ادبی ئصف در نهج البلاغه پرداخته است. حیطه این بررسی، بر شناخت انواع وصف از جمله وصف تمثیلی، رمزی، احترازی، توضیحی و تأکیدی استوار است. تمثیل که یک

  • بررسی و تحلیل گفتمان مناظره ای در نامه های نهج البلاغه

    پایان‌نامه۲۰۱۰وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه بوعلی سینا - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمحمد مالمیر

    نهج البلاغه مهمترین و علمی ترین میراث بشری در حوزه معارف و آموزه های دینی است. شیوه سخن روی اتقان و استحکام سخن در نهج البلاغه آن را فرازتر از سطح کلام بشری قرار داده است. و بخش قابل توجهی از این میراث گران بها مشتمل بر مکاتباتی است که به رغم مکتوب، غیرشفاهی بودن می توان آن را در

  • جلوه های معنایی بلاغی قرآن در نامه های نهج البلاغه

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهانداود نجاتی

    این پایان نامه به استخراج صورت های قرآنی و مضامین آنها در نهج البلاغه می پردازد، و آنها را بر اساس مواضیع بلاغی اقتباس، تضمین، تلمیح و استشهاد بررسی می کند. به علت پرورش یافتن امام علی (ع) در خانه وحی و نبوت، و مشاهده ی نزول آیات قرآنی، و گردآوری و تنظیم قرآن توسط ایشان، و بعد از

  • تحلیل و بررسی تصاویر ادبی دنیا و آخرت در خطبه های نهج البلاغه

    پایان‌نامه۲۰۱۰وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه بوعلی سینا - دانشکده ادبیات و علوم انسانیحسین بیات

    امام علی(ع) در فصاحت و بلاغت بی مانند و در خطابه و سخنوری سرآمد است. سخنان زیبا و پر محتوا و آموزنده او از روزگار زندگی پربارش، مورد توجه ادیبان و سخن شناسان و بزرگان علم و ادب بوده است. نهج البلاغه که بعد از قرآن کریم، از گرانبهاترین و ارزشمندترین میراث فرهنگی اسلام و یکی از منا

  • عنوانمقاله: تاثیر نهج البلاغه بر قابوس نامه

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه پیام نور - دانشگاه پیام نور استان تهران - دانشکده علوم انسانیمعصومه علی محمدی

    بعد از قرآن، کلامی در فصاحت و بلاغت همسنگ نهج البلاغه نیست و ادیبان و سخنوران پیوسته در فن خطابه و نویسندگی، اخذ مفاهیم متعالی در آفرنش نظم و نثر و استخدام نوع لفظ و استعاره ها، از این کتاب شریف، مدد جسته اند. براساس، این پایان نامه بر آن است تا نفوذ سخن حضرت امیر (ع) را در قابوس

اسناد مشابه

  • زیبایی شناسی صور خیال و آرایه های ادبی در ترجمه نهج البلاغه (مطالعه موردی: ترجمه سید جعفر شهیدی)

    مقاله۲۰۱۵دوفصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات ترجمه قرآن و حدیثمسعود باوان پوری، رضوان لرستانی، فاطمه اسدی

    نهج البلاغه، سخنان و کلمات گهربار امام علی(ع)، سرشار از بلاغت و فصاحت می باشد. این کتاب ارزشمند توسط مترجمان توانمند و ادیبی به زبان فارسی ترجمه شده است؛ یکی از این مترجمین، دکتر سید جعفر شهیدی، استاد توانای ادبیات فارسی، است که در ترجمه ی خویش با دقت و هنر خاصی متن عربی را ترجمه

  • زیبایی شناسی صور خیال و آرایه های ادبی در ترجمه نهج البلاغه (مطالعه موردی: ترجمه سید جعفر شهیدی)

    مقاله۲۰۱۴مطالعات ترجمه قرآن و حدیثمسعود باوان پوری، رضوان لرستانی، فاطمه اسدی

    نهج البلاغه، سخنان و کلمات گهربار امام علی(ع)، سرشار از بلاغت و فصاحت می‌باشد. این کتاب ارزشمند توسط مترجمان توانمند و ادیبی به زبان فارسی ترجمه شده است؛ یکی از این مترجمین، دکتر سید جعفر شهیدی، استاد توانای ادبیات فارسی، است که در ترجمه‌ی خویش با دقت و هنر خاصی متن عربی را ترجمه

  • بررسی زیباییشناسی عناصر ادبی خطبه 224 نهج البلاغه

    بیشتر ناقدان ادبی عناصر ادبیات را معنا، عاطفه، صور خیال و اسلوب می­دانند نقد فنی یا زیبایی­شناسی نیز متن ادبی را بر پایه­ی چهار عنصر مذکور مورد بررسی قرار می­دهد این نوع نقد به بررسی متون ادبی براساس اصول هنری می­پردازد و در این فرآیند از به کارگیری ابزارهای خارجی مانند تاریخ، رو

  • بررسی تأثیر سبک ادبی خطب نهج البلاغه بر رسائل و خطب صابی و ابن نباته

    مقاله۲۰۱۹پژوهشنامه علویابراهیم فلاح

    سبک شناسی، یکی از جدیدترین و دقیق ترین مکاتب نقد ادبی است که در سده ی اخیر، ادیبان و سخنوران توجه ویژه ای به آن نشان دادند. سبک شناسی ادبی برای شناخت نکات ظریف ادبی، با هدف تحلیل رابطه فرم و محتوای متن و شناسایی کیفیت زیبایی شناسیک آن انجام می شود. خطبه های نهج البلاغه از جمله مت

  • سبک شناسی ادبی نکوهش های امام علی (ع) در نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۵پژوهش نامه علویحسین کیانی، منیژه زارع

    سبک شناسی (أسلوبیة) در اصطلاح علمی است در حوزة زبان شناسی و ادبیات که موضوع آن بررسی شیوه های گوناگون بیانی در آثار ادبی است. نهج البلاغه از جمله متونی است که شیوه های ادبی به کار برده شده در آن مطابق با مقتضای حال است. بنابراین با بررسی سبک شناسی نهج البلاغه می توان به معرفی الگ

  • زیباشناسی اسلوب منادا در خطبه ها و نامه های سیاسی نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۳فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه (علمی - پژوهشی)سبحان کاوسی، علی باقر طاهری نیا، مرتضی قائمی

    نوع خطاب­ها و حروف به­کار رفته در اسلوب منادا در هر زبان بیانگر نوعی از زیبایی­های آن زبان هستند و هر کدام برای منظوری خاص برای بیان احساسات گوینده آن­ به­کار گرفته می­شوند. به­همین دلیل ادیبان و علمای بلاغت که در متون و کتاب­های مختلف به­بررسی زیبایی­های موجود در اسلوب­های مختلف