تحلیل آسیب شناسی تقلب و سرقت علمی:بر اساس یک تحقیق کیفی

رضوان اجاقی، rezvan ojaghi msc student, medical librarian and information science, school of management and medical information science, isfahan university of medical science, isfahan, iran. email: rezvan_ojaqhi@yahoo.comرضوان اجاقی، دانشجوی کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. (rezvan_ojaghi@yahoo.com)؛ محمود کیوان آرا، mahmod keyvanara ()associate professor, research center of effective social factors in health, department of health management, school of management and medical information science, isfahan university of medical science, isfahan, iran. email: keyvanara@mng.mui.ac.irدکتر محمود کیوان آرا (دانشیار)، گروه مدیریت و خدمات بهداشتی درمانی. دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی. مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. keyvanara@mng.mui.ac.ir مظفر چشمه سهرابی، mozafar cheshmeh sohrabi associate professor, department of librarian and information science, school of psychology and educational sciences, isfahan university, isfahan, iran. email: sohrabi51@yahoo.comدکتر مظفر چشمه سهرابی (دانشیار)، گروه کتابداری و اطلاع رسانی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی،. دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. (sohrabi51@yahoo.com)؛ احمد پاپی، ahmad papi msc, department of medical librarian and information science, school of management and medical information science, isfahan university of medical science, isfahan, iran. email: papi@mng.mui.ac.irاحمد پاپی، کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی. دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی. دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. (papi@mng.mui.ac.ir)

چکیده

مقدمه: امروزه با پدیدار شدن نهادی به نام دانشگاه که مسؤولیت تربیت علمی و اخلاقی نسل تحصیل کرده و متخصص را به عهده دارد، دیگر ابعاد سرقت علمی به افراد خاصی محدود نمی ماند و در واقع هر نوع چشم پوشی از این عمل به­خصوص در عرصه دانشگاهی، چه بسا نتایجی هولناک در پی داشته باشد. بنابراین شایسته است برای پیشگیری از روند رو به رشد پدیده تقلب علمی به ریشه ها پرداخت. لذا مطالعه حاضر با هدف شناخت آسیب ها و دلایل مؤثر بر شکل گیری تقلب و سرقت علمی به تجربیات صاحب نظران دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در این زمینه پرداخته است. روش ها: روش مطالعه کیفی است که با استفاده از مصاحبه عمیق انجام شده است. شرکت کنندگان صاحب نظرانی از اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال 90-89 بودند. از روش نمونه گیری هدف مند استفاده شد. حجم نمونه به اشباع اطلاعات بستگی داشت. نتایج: علل مؤثر در شکل گیری تقلب و سرقت علمی در جامعه دانشگاهی در پنج گروه فرهنگی، پرورشی، اقتصادی، اجتماعی و آموزشی به دست آمدند. نتیجه گیری: نتایج در دو گروه عوامل درونی و بیرونی دسته بندی شدند. عوامل درونی مربوط به استعدادها، ادراک و دریافت های خود شخص از طریق کانال های خانواده و جامعه بودند. عوامل بیرونی نیز از محیط اطراف بر عملکرد شخص در انجام کار پژوهشی نیرو وارد می کنند. در این مورد شخص در ارتکاب تخلف به طور اختیاری و غیر اختیاری، از محیط تأثیر می گیرد.