کاربرد امواج اولتراسونیک در فرایند رنگبری روغن سویا و بررسی شرایط دمایی و زمانی مورد استفاده در حمام اولتراسونیک
چکیده
سابقه و هدف: تاکنون در زمینه رنگبری روغن های گیاهی با استفاده از امواج اولتراسونیک در ایران تحقیقی صورت نگرفته است. هدف از این پژوهش بررسی اثر استفاده از امواج اولتراسونیک در فرایند رنگبری روغن و کاهش دما و زمان مورد استفاده در این فرایند می باشد. مواد و روشها: در این تحقیق برای رنگبری روغن سویا پس از افزودن 1% وزنی- وزنی خاک رنگبر فعال شده با اسید، از حمام اولتراسونیک با توان 150 وات، فرکانس khz 20در دو دمای 45 و 60 درجه سانتی گراد در سه زمان 10 ، 20 و 30 دقیقه استفاده گردید. آزمون های مورد نظر شامل اندازه گیری رنگدانه های کلروفیل و کاروتنوئید، اندیس پراکسید، اندیس اسیدی، تعیین زمان مقاومت به اکسیداسیون با رنسیمت و تعیین ترکیب اسید های چرب توسط gc بوده که بر روی روغن سویای خنثی (شاهد) و روغن سویای رنگبری شده با امواج اولتراسونیک انجام پذیرفت. برای مقایسه نتایج، از آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک های کاملأ تصادفی با حداقل سه تکرار استفاده گردید. یافتهها: در طی فرایند رنگبری با امواج اولتراسونیک میزان رنگدانه های کلروفیل و کاروتنوئید در حد مطلوبی کاهش یافتند. به طوری که در تیمار 60 درجه سانتی گراد و به مدت 30 دقیقه درصد کاهش رنگدانه های کلروفیل و کاروتنوئید به ترتیب 5/94% و 7/74% بوده است زمان مقاومت به اکسیداسیون به دلیل کاهش اندیس پراکسید و جذب ترکیبات پراکسید درخاک رنگبر افزایش یافت. اندیس اسیدی تغییر چندانی نکرده و ترکیب اسید های چرب پس از فرایند رنگبری با امواج اولتراسونیک تغییر نکرد. نتیجه گیری: امواج اولتراسونیک بر روی ترکیب اسید های چرب روغن تأثیری نداشته و به عنوان روشی سالم و ایمن می تواند مورد استفاده قرار بگیرد