بررسی اثر ضداکسایشی عصاره دانه رازیانه (foeniculum vulgare) در روغن سویا و مقایسه آن با ضداکساینده های سنتزی bha وbht
چکیده
مقدمه: اکسایش چربیها منجر به کاهش ویژگیهای حسی و ارزش تغدیهای روغنها میگردد. از جمله روشهای موثر جهت کاهش شدت اکسایش، افزودن ضداکسایندهها است. با توجه به اثرات جانبی نامطلوب ضداکسایندههای سنتزی، مانند امکان ایجاد جهش و یا سرطان، امروزه ترکیبهای طبیعی دارای ویژگیهای ضداکسایشی به عنوان جایگزینی برای ترکیبهای متداول سنتزی مورد توجه قرار گرفتهاند. هدف از این تحقیق، بررسی اثرات ضداکسایشی عصاره دانه رازیانه در روغن سویا و مقایسه آن با ضداکسایندههای سنتزی بوتیلید هیدروکسی آنیزول (bha) و بوتیلید هیدروکسی تولوئن (bht) میباشد.مواد و روشها: اثر غلظتهای 100، 200، 300، 400، 500، 600، 700 و 800 میلیگرم/لیتر عصاره اتانولی دانه رازیانه در به تاخیر انداختن فساد اکسایشی در روغن سویا تصفیه شده عاری از ضداکساینده، در دمای 90 درجه سانتیگراد، به مدت 4 هفته و در فواصل زمانی ثابت هفت روزه از طریق سنجش اندیسهای آنیزیدین، پراکسید و محاسبه اندیس توتوکس در مقایسه با نمونه شاهد و ضداکسایندههای سنتزی bha به میزان غلظت مجاز 175 میلیگرم/لیتر وbht به میزان غلظت مجاز 75 میلیگرم/لیتر و مخلوط هر دو نوع ضداکساینده سنتزی (bht+bha) به میزان غلظت مجاز 175 میلیگرم/لیتر، تحت بررسی قرار گرفت. همچنین، مدت زمان مقاومت به اکسایش نمونهها توسط دستگاه رنسیمت سنجیده شد. یافتهها: با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، با افزایش غلظت عصارهها اثر ضداکسایشی آنها بیشتر شده ولی در محدوده غلظتی مورد بررسی، رابطه خطی و مستقیم بین غلظت تیمارها و فعالیت ضداکسایشی آنها در روغن سویا دیده نشد. غلظتهای 300 میلیگرم/لیتر و 400 میلیگرم/لیتر عصاره دانه رازیانه، دارای فعالیت ضداکسایشی بالاتری نسبت به هر دو ضداکساینده سنتزی bha و bht بودند . نتیجهگیری: عصاره دانه رازیانه دارای اثر ضداکسایشی مناسبی در روغن سویا بوده و میتواند در غلظتهای مناسب به عنوان جایگزین طبیعی ضداکسایندههای سنتزی bha وbht به کار رود.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- مونا مظاهری کلهرودی — دانشجو
- علیرضا بصیری — سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران
- حسین جلالی — دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان