Thesis

تحقیق و بررسی دیوان هاتف اصفهانی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

بدون تردید هاتف اصفهانی یکی از مشهورترین شاعران دوره بازگشت ادبی در عصرهای افشاریه و زندیه است. متأسفانه مقام شعر و شاعری او چنان که باید و شاید شناخته نشده است. عقاید و افکار متنوّع او، توجّه به صورخیال، مزیّن ساختن اشعارش به آرایه های گوناگون لفظی و معنوی بویژه بهره گیری او از آیات قرآن و احادیث، اسطوره های مذهبی و ملّی، استعمال اوزان متناسب با افکار عاشقانه و عارفانه و توجّه بیش از اندازه به عشق و عاشقی از ویژگی-های شعری اوست. او مانند هر شاعر خلاّق از همه امکانات و ظرفیّت های شعری بهره گرفته و هزاران نکته باریک تر از مو را به کار بسته است تا سخن خود را به بالاترین درجه اثرگذاری برساند. بحث درباره سبک و زبان شعری هاتف، عقاید و اندیشه های مختلفش، بدیع، بیان، عروض، قافیه، ردیف و .... از نکات قابل تأمّل و پژوهش در دیوان وی می-باشد. با پژوهش در دقایق سبکی و زبانی هاتف این نتیجه به دست می آید که هاتف در سرودن قصیده از شاعران سبک خراسانی و عراقی بویژه فرّخی و خاقانی استقبال کرده و در غزل پیرو شاعران سبک عراقی، بویژه سعدی و حافظ بوده و در سرودن ترجیع بند معروفش، از شاعران صاحب ترجیع بند متأثِّر گشته است. وی به هر دو زبان فارسی و عربی شعر سروده است که قصاید عربی او نیز گذشته از تبحّر، از تسلّط او بر زبان و ادب عرب حکایت می کند. این پایان نامه در سه فصل تنظیم شده است. در فصل اول ضمن معرفی جامع هاتف، اوضاع سیاسی و اجتماعی عصر وی، ویژگی های شعر دوره بازگشت، سبک شخصی هاتف، تأثیرپذیری از شاعران گذشته و مجابات او با همعصرانش بررسی شده است. در فصل دوم نیز، تلمیحات دیوان وی در چهار بخش قرآنی، مربوط به حدیث، تاریخی و اساطیری مورد پژوهش قرار گرفته است. همچنین در فصل سوم جنبه های ادبی و موسیقائی دیوان هاتف در پنج بخش بدیع، بیان، عروض، قافیه و ردیف مورد بررسی قرار گرفته و نشان داده شده است که وی چگونه با مهارت و هنر خود توانسته است، علاوه بر ایجاد تنوّع، بر غنای موسیقی اشعارش بیفزاید.

Supervisors and advisors

عاتکه رسمی، گلی احمد

Similar theses

  • تصحیح دیوان اشعار هاتف اصفهانی

    Thesis2010دانشگاه تربیت معلم - تهران - دانشکده ادبیات و علوم انسانیوجیهه ربیع

    سیداحمدحسینی اصفهانی متخلص به هاتف در سالهای بتدایی قرن دوازدهم در اصفهان و در خانواده ای از سلسله سادات حسینی قدم به عالم خاکی نهاد او را حکیم اصفهانی و یا طبیب اصفهانی نیز خوانده اند. در این پایان نامه به بررسی قصاید، غزلیات، ترجیع بند، قطعات، رباعیات و چاپ دیوان هاتف پرداخته ش

  • بررسی درون مایه های دیوان زیب النساء مخفی و هاتف اصفهانی

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه زابل - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمریم نجیمی

    هر اثر ادبی دارای دو جنبه است؛ یک جنبه ی ظاهری اثر که با عنوان شکل یا صورت معرفی شده است و دیگری معنی و محتوا. درونمایه و مباحث مربوط به آن در حیطه ی معنی یا محتوای اثر گنجانده شده است. درونمایه، مضمون مسلطی است که در یک اثر ادبی به طور پنهان یا آشکار قصد خالق اثر را در خود می نم

  • نوستالژی در شعر دوره بازگشت ادبی(مشتاق اصفهانی-هاتف اصفهانی-آذر بیگدلی)

    Thesis2012دانشگاه تربیت معلم - تهران - دانشکده ادبیات و علوم انسانیحامد ابراهیمی تکامجانی

    دوره بازگشت ادبی به دوره ای از تاریخ ادبیات ایران گفته می شود که گروهی از شاعران به شعر دوره های پیشین روی آورده اند. نوستالژی، در شعر شاعران هر دوره ای از تاریخ ادبیات وجود داشته است. حسرت گذشته و یاد خاطرات دورانی از زندگی به صورت های مختلف در شعر شاعران نمود یافته است. شاعران

  • نقد زیباشناسانه دیوان واله اصفهانی

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه یزد - دانشکده ادبیاتالهام مستاجران

    چکیده آقامحمّدکاظم واله اصفهانی(1145ـ1229ق.) از شاعران مشهور در اواخر دوران زندیه و اوایل عهد قاجار می¬زیسته است. دیوان اشعار او چیزی کمتر از شش هزار بیت را شامل می¬شود که قالب عمد? آنها را غزل تشکیل می¬دهد. واله با آنکه در دور? رواج مکتب بازگشت می¬زیسته اما بطور کامل، از معیارها

  • تحقیق در دیوان مشتاق اصفهانی

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید مدنی آذربایجان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیماندانا محمودی

    دوره بازگشت ادبی، تقریباً از سقوط صفویّه آغاز شده و تا ظهور مشروطه ادامه داشته است. یکی از مشهورترین شاعران و پیش آهنگان این دوره ادبی، مشتاق اصفهانی است. اگرچه او در میان هم عصرانش از مقام ادبی ویژه ای برخوردار بوده امّا تا کنون اشعار وی مورد نقد و بررسی شایسته ای قرار نگرفته اس

  • نقد و تحلیل دیوان نشاط اصفهانی

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه یزدفاطمه ابوالحسنی

    میرزا عبدالوهاب نشاط اصفهانی یکی از شاعران بنام دوره دوم بازگشت ادبی است که در اصفهان متولّد شد.وی در زمان پادشاهی آقا محمّد خان قاجار، به حاکمیّت اصفهان منصوب گردید و در همان زمان، انجمن ادبی نشاط را که در واقع،ادامه انجمن ادبی همشهری وی، مشتاق اصفهانی، بود تشکیل داد.نشاط در زما

Similar items

  • یکی هست و هیچ نیست جز او (هاتف اصفهانی بر اوج قله ترجیع‌بند)

    این مقاله با توضیحی درباره ترجیع‌بند هاتف اصفهانی به عنوان محور اصلی بحث آغاز شده و سپس به بیان تاریخچه مختصری از ترجیع‌بند و مزیتها و کاربردهای آن پرداخته است. پس از آن از وحدت وجود و پیوندش با عرفان و تصوف سخن به میان آمده و زمان رواجش در شعر فارسی مورد بحث قرار گرفته است.برای

  • سبک‌شناسی بلاغی تصویرهای شعری هاتف اصفهانی

    Article2025بلاغت کاربردی و نقد بلاغیمصطفی میردار رضایی، سیاوش حق جو، فرزاد بالو

    یکی از منصه‌های ظهور اندیشه‌های شاعر و ساختار دستگاه معرفتی او، تصویرهای شعری است و از این جلوه‌گاه می‌توان مقیاس پیچیدگی ذهن و زبان او را با شاعران سبک‌های دیگر بررسی کرد. دانش سبک‌شناسی هم با دو مختصه‌ی بسامدگیری و قیاس می‌تواند سنجه‌ی مناسبی برای بررسی هندسه‌ی تصویرهای شعری با

  • نقد دیوان الفت اصفهانی

    Articleفصلنامه نقد کتاب میراثرضا خبازها

    میرزا محمدکاظم بن زین العابدین شاعر اصفهانی نیمۀ دوم سدۀ سیزدهم هجری قمری است که ناصرالدین شاه، ظلّ السلطان، و سی و چند نفر از دیگر رجل سیاسی آن عهد را ستایش کرده است. دیوان اشعار او به کوشش مژگان اسماعیلی (کارشناس ارشد مرمت و احیاء بناها و بافت های تاریخی، و رئیس کنونی پژوهشکدۀ

  • جلوه های بدیع معنوی در دیوان رفیق اصفهانی

    Article2020نقد، تحليل و زيبايي شناسي متونلیلا عدل پرور

    بدیع از دیدگاه زیباییشناسی دانشی است که با آن زیباییهای سخن آشکار میشود. رفیق اصفهانی از شاعرانی است که صنایع معنوی بدیعی مورد توجّه وی بوده و برای زیبایی آفرینی و آراستن کلام خود در حد اعتدال از آرایه های بدیع معنوی در شعر خود بهره برده است. نگارنده در پژوهش حاضر به شیوه‌ی توصیف

  • بررسی و تحلیل نسخۀ خطّی دیوان خالص اصفهانی

    Articleپژوهشنامه نسخه شناسی متون نظم و نثر فارسیآسیه ذبیح نیا عمران، دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور یزد نیرالسادات ابطحی، کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور یزد

    سیّد حسین امتیاز علی خان خالص اصفهانی از شاعران اواخر قرن یازدهم و اوایل قرن دوازدهم است که در سال 1122 هـ.ق. در هندوستان وفات یافت. خالص مانند بسیاری از شاعران ایرانی برای دریافت صله راهی هندوستان شد. سبک شعر او هندی است اما زبان او از قرن دوازدهم کهنه­تر است. او نزدیک به دو هزا

  • بررسی و تحلیل نسخۀ خطّی دیوان خالص اصفهانی

    سیّد حسین امتیاز علی خان خالص اصفهانی از شاعران اواخر قرن یازدهم و اوایل قرن دوازدهم است که در سال 1122 هـ.ق. در هندوستان وفات یافت. خالص مانند بسیاری از شاعران ایرانی برای دریافت صله راهی هندوستان شد. سبک شعر او هندی است اما زبان او از قرن دوازدهم کهنه­تر است. او نزدیک به دو هزا