اثر پرتودهی گاما و میکروویو بر فعالیت آنتی اکسیدانی و ضدمیکروبی دارچین، زوفا و سرخارگل
چکیده
امروزه از پرتودهی گاما و میکروویو به طور گسترده به منظور حذف آلودگی ادویه ها و گیاهان داروئی استفاده می شود. در این مطالعه اثر پرتودهی گاما و میکروویو بر فعالیت ضداکسایشی و ضد-میکروبی دارچین، زوفا و سرخارگل بررسی شد. بدین منظور همه ی نمونه ها در معرض پرتو گاما در دزهای 10، 15، 20 و 25 کیلوگری قرار گرفتند. دارچین و سرخارگل در توان های 100، 180 و 300 وات به مدت 5 دقیقه و زوفا در توان های 300، 450 و 600 وات به مدت 5 دقیقه تیمار میکروویو شدند و به منظور انجام آزمون های بعدی، عصاره ی هیدروالکلی ( اتانول 50 درصد) نمونه ها تهیه شد. فعالیت ضداکسایشی نمونه های پرتو دیده و کنترل توسط آزمون های حذف کنندگی dpph°، قدرت کاهندگی فریک و بی رنگ شدن بتاکاروتن ارزیابی و محتوای ترکیبات فنولی کل نیز اندازه گیری شد. به منظور اندازه گیری فعالیت ضدمیکروبی از روش رقیق سازی محیط کشت مایع جهت تعیین مقادیر کمترین غلظت بازدارندگی (mic) ریزسازواره های اشریشیاکلی و استافیلوکوکوس اورئوس استفاده شد. در بررسی تاثیر تیمار پرتودهی گاما در دزهای 10، 15، 20 و 25 کیلوگری بر نمونه ها مشاهده شد که پرتودهی اثری بر فعالیت ضد اکسایشی و ضد میکروبی عصاره های دارچین و زوفا ندارد و تنها افزایش فعالیت ضداکسایشی در دزهای بالاتر از 10 کیلوگری در آزمون قدرت حذف کنندگی dpph° در عصاره دارچین مشاهده شد. پرتودهی در دزهای بالاتر موجب افزایش قدرت کاهندگی و میزان ترکیبات فنولی کل در عصاره ی سرخارگل شد و اثری بر فعالیت ضد میکروبی آن نداشت. تیمار میکروویو دارچین و سرخارگل با توان های 100، 180 و 300 وات به مدت 5 دقیقه نشان داد که اثر معنا داری بر فعالیت ضداکسایشی و ضد میکروبی دارچین ندارد. درحالیکه توان 300 وات موجب افزایش فعالیت ضد-اکسایشی و ضد میکروبی عصاره سرخارگل شد. همچنین، تیمار میکروویو زوفا در توان های 300، 450 و 600 وات به مدت 5 دقیقه موجب افزایش فعالیت ضد اکسایشی و ضد میکروبی آن شد. بنابراین، نتایج نشان داد که پرتودهی گاما و میکروویو اثر سویی بر فعالیت ضداکسایشی و ضد میکروبی دارچین، زوفا و سرخارگل ندارند. همچنین، استفاده مناسب از میکروویو می تواند موجب افزایش فعالیت ضداکسایشی و ضدمیکروبی نمونه ها شود.